3. sınıf 28 Eylül–2 Ekim · yılın 3. ders haftası

3. Sınıf 1. Dönem 3. Hafta Ödevi

28 Eylül–2 Ekim haftası (yılın 3. ders haftası). Tema: Değerlerimizle Yaşıyoruz. Haftalık paragraf, dil bilgisi, matematik, haftalık problem, hayat bilgisi ve fen çalışmaları ve 10 soruluk mini test; cevap anahtarları ayrı sayfalarda.

  • MEB yıllık planına göre
  • 9 A4 sayfa
  • 8 sayfa cevap anahtarı
  • Ücretsiz, üyeliksiz

Kod 70243. Aynı kodla her zaman aynı sorular gelir; “Yeni sorular” paragraf dışındaki bütün soruları değiştirir. Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.

Bu hafta okulda

Kaynak: MEB 2026–2027 taslak çerçeve yıllık planı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli).

DersKonuKazanım
TürkçeDeğerlerimizle Yaşıyoruz—
MatematikRitmik sayma · Tek ve çift sayılarMAT.3.1.4, MAT.3.1.5
Hayat BilgisiOkuldaki hak ve sorumluluklarHB.3.1.2
Fen BilimleriBilim insanlarının özellikleriFB.3.1.2

Bu haftanın ödevi

  1. Haftalık paragraf“Fesleğenin Çizelgesi” · okuduğunu anlama

    Metni önce sessiz, sonra sesli okusun. Soruları metne dönerek cevaplasın; cevap anahtarını en son açın.

    2 sayfa · Ayrı sayfada aç

  2. Dil bilgisiKesme işareti

    Kuralı bir örnekle hatırlatın; çocuk yanlışını kendi bulsun diye cevap anahtarını sonra açın.

    1 sayfa · Ayrı aç, değiştir

  3. MatematikRitmik sayma · Tek ve çift sayılar

    Önce bir örneği birlikte çözün; sonra kalanını kendisi yapsın. Yanlışı silmeden yanına doğrusunu yazsın.

    1 sayfa · MAT.3.1.4, MAT.3.1.5 · Ayrı aç, değiştir

  4. Haftalık problemRitmik sayma problemleri

    Problemi iki kez okusun; verilenlerin ve istenenin altını çizsin. İşlemi yazmadan cevabı kutuya yazmasın.

    1 sayfa · MAT.3.1.4, MAT.3.1.5 · Ayrı sayfada aç

  5. Hayat BilgisiOkuldaki hak ve sorumluluklar

    Önce konuyu bir günlük örnekle konuşun, sonra çalışsın. Yanlışların konusunu not edin.

    1 sayfa · HB.3.1.2 · Ayrı aç, değiştir

  6. Fen BilimleriBilim insanlarının özellikleri

    Önce konuyu bir günlük örnekle konuşun, sonra çalışsın. Yanlışların konusunu not edin.

    1 sayfa · FB.3.1.2 · Ayrı aç, değiştir

  7. Haftalık mini test10 soru: Türkçe 3 · Matematik 3 · Hayat Bilgisi 2 · Fen 2

    Süre tutmayın; 20 dakika yeter. Puanı kapaktaki kutuya yazın, yanlışların konusunu konuşun.

    1 sayfa · Ayrı sayfada aç

Yazdırılabilir ödev paketi

3. sınıf · 3. hafta · 9 sayfa
Adı Soyadı Tarih
3. sınıf · Haftalık ödev

3. Sınıf 1. Dönem 3. Hafta Ödevi

28 Eylül–2 Ekim · Değerlerimizle Yaşıyoruz · 7 bölüm

1. DÖNEM3HAFTA3. Hafta Ödevi3. sınıf · 28 Eylül–2 Ekim · yılın 3. haftasıTema: Değerlerimizle YaşıyoruzBu pakette: Paragraf · Dil bilgisi · Matematik · Problem · Hayat Bilgisi ·…Bu hafta okuldaMEB 2026–2027 yıllık planıTürkçeDeğerlerimizle YaşıyoruzMatematikRitmik sayma · Tek ve çift sayılarMAT.3.1.4, MAT.3.1.5Hayat BilgisiOkuldaki hak ve sorumluluklarHB.3.1.2Fen BilimleriBilim insanlarının özellikleriFB.3.1.2Haftanın planıBitirdiğin çalışmanın yıldızını boya.Pazartesi≈ 40 dkHaftalık paragrafDil bilgisiSalı≈ 20 dkMatematikÇarşamba≈ 35 dkHaftalık problemHayat BilgisiPerşembe≈ 15 dkFen BilimleriCuma≈ 20 dkHaftalık mini testMini test puanım/ 10Veli imzasıÖğretmen notuMinik Rota · minikrota.com · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz. Cevap anahtarları paketin sonunda.
minikrota.com3. sınıf · 3. hafta (28 Eylül–2 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 70243

1. bölüm

Haftalık paragraf: Fesleğenin Çizelgesi

Adı Soyadı Tarih
3. sınıf · Haftalık paragraf

Haftalık paragraf: Fesleğenin Çizelgesi

Metni dikkatle oku. Soruların cevaplarını çizgilerin üzerine yaz.

Fesleğenin Çizelgesi

Şule’nin sınıfında pencerenin önünde bir fesleğen saksısı duruyordu. Saadet Hanım bu hafta bitkinin bakımını Şule’ye verdi. Şule bu görevden çok hoşlandı. Pazartesi ve salı günü toprağı parmağıyla yokladı, kuruysa biraz su verdi. Çarşamba günü ise teneffüste oyuna dalıp bitkiyi tamamen unuttu.

Perşembe sabahı fesleğenin yaprakları sarkmıştı. Şule çok üzüldü ve hemen toprağı suladı. Öğle arasında bitki yeniden dikleşmeye başladı. Şule bu kez unutmamak için küçük bir çizelge hazırladı. Bitkiye her baktığında çizelgeye bir işaret koydu. Cuma günü görevini Alpay’a devrederken çizelgeyi de ona verdi. “Bunu kullanırsan hiç unutmazsın.” dedi.

Soruları cevapla

Cevabı metinde bul; tam cümleyle yaz.

  1. 1.Fesleğen saksısı sınıfta nerede duruyordu?

  2. 2.Şule bitkiyi hangi gün unuttu?

  3. 3.Şule su vermeden önce toprağı nasıl kontrol ediyordu?

  4. 4.Sence Şule çizelgeyi neden Alpay’a verdi?

Sözcük

Metne dönüp cümlesinde oku.

  1. 5.“yokladı” sözcüğü metinde ne anlamda kullanılmış?

minikrota.com3. sınıf · 3. hafta (28 Eylül–2 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.1/2 · Kod 70244
Adı Soyadı Tarih
3. sınıf · Haftalık paragraf

Okuduğunu anlama

Metne dönerek çalış; emin olmadığın cümleyi metinde bul.

Doğru mu, yanlış mı?

Doğruysa D, yanlışsa Y kutusunu işaretle.

  1. 1.Bu hafta bitkinin bakımı Alpay’a verilmişti.DY
  2. 2.Perşembe sabahı fesleğenin yaprakları sarkmıştı.DY
  3. 3.Şule bitkiyi teneffüste oyuna dalınca unuttu.DY
  4. 4.Fesleğen sulandıktan sonra bir daha dikleşmedi.DY

Olayları sırala

Oluş sırasına göre 1’den 4’e kadar numaralandır.

  1. Şule bitkiyi sulamayı unuttu.
  2. Şule bir çizelge hazırladı.
  3. Öğretmen görevi Şule’ye verdi.
  4. Fesleğenin yaprakları sarktı.

Metne yeni bir başlık bul

Başlık metnin konusunu anlatsın.

  1. 6.Senin başlığın:

Metnin en sevdiğin bölümünü çiz

Resminin altına bir cümle yaz.

minikrota.com3. sınıf · 3. hafta (28 Eylül–2 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.2/2 · Kod 70244

2. bölüm

Dil bilgisi: Kesme işareti

Adı Soyadı Tarih
3. sınıf · Dil bilgisi

Kesme işareti

Kazanım: T.Y.3.3 · Her sorunun doğru seçeneğini işaretle.

  1. 1.

    Kesme işareti ne için kullanılır?

    AEki özel addan ayırmakBCümleyi bitirmekCSoru sormakDSözü yarım bırakmak
  2. 2.

    Aşağıdaki sözcüklerden hangisinde kesme işareti kullanılmaz?

    AElif’eBÇocuğaCAnkara’daDAtatürk’ün
  3. 3.

    Hangi cümlede iki kesme işareti de doğru kullanılmıştır?

    AElanın kedisi Pamuk’un tüyleri beyaz.BEla’nın kedisi Pamuk un tüyleri beyaz.CEla’nın kedisi Pamukun’ tüyleri beyaz.DEla’nın kedisi Pamuk’un tüyleri beyaz.
  4. 4.

    Hangi cümlede kesme işareti eksiktir?

    AKerem İzmire gitti.BAli okula yürüdü.CEce bahçede oynadı.DAda kitap okuyor.
  5. 5.

    “Ece” sözcüğüne “-i” eki gelirse nasıl yazılır?

    AEce’iBEce’yiCEceyiDEce’ i
  6. 6.

    “izmire” sözcüğü doğru nasıl yazılır?

    Aİzmir’ eBIzmir’eCİzmir’eDizmir’e
  1. 7.

    Hangi yazılışta kesme işareti özel adla ekin arasına doğru konmuştur?

    ADeniz’ leBDenizl’eCDeniz le’DDeniz’le
  2. 8.

    Kesme işareti hangi sözcüklerle ek arasına konur?

    AÖzel adlarBSıfatlarCEylemlerDCins adlar
  3. 9.

    Yaz tatilini ............ geçireceğiz. Boşluğa hangisi gelmelidir?

    AAntalyadaBAntalya’ daCAntalya’daDAntalya da’
  4. 10.

    Hangi cümlede kesme işareti yanlış kullanılmıştır?

    ADefne’nin çantası yeşil.BAli’ye kitap verdim.CBursa’da yaşıyorlar.DOkul’a erken geldim.
  5. 11.

    Hangi cümlede kesme işareti doğru kullanılmıştır?

    ATürkiyenin başkenti Ankaradır.BTürkiye’nin başkenti Ankara’dır.CTürkiye nin başkenti Ankara dır.DTürkiye’nin başkenti Ankaradır.
  6. 12.

    Ela yaz tatilinde Trabzon’a gitti. Orada dedesinin bahçe’sinde fındık topladı. Akşam Karadenizin kıyısında yürüdüler. Bu metinde kesme işaretiyle ilgili kaç yanlış vardır?

    A4B3C2D1
minikrota.com3. sınıf · 3. hafta (28 Eylül–2 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 70245

3. bölüm

Matematik: Ritmik sayma · Tek ve çift sayılar

MAT.3.1.4, MAT.3.1.5

Adı Soyadı Tarih
3. sınıf · Matematik

Ritmik sayma

Sayıların kaçar kaçar arttığını ya da azaldığını bul, boş kutulara yaz.

1.üçer ileri →
2127303339
2.onar geri ←
650620600590580
3.dörder ileri →
620624628636640
4.onar geri ←
460440420410400
5.ikişer geri ←
258256254248244
6.ikişer ileri →
48586062
7.üçer ileri →
975978981984987
8.dörder ileri →
492504516520
minikrota.com3. sınıf · 3. hafta (28 Eylül–2 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 70246

4. bölüm

Haftalık problem: Ritmik sayma problemleri

MAT.3.1.4, MAT.3.1.5

Adı Soyadı Tarih
3. sınıf · Haftalık problem

Haftalık problem: Ritmik sayma

Problemi dikkatle oku. Çözümünü kareli alana yaz, cevabını birimiyle yaz.

1600’den başlayarak geriye doğru onar sayıyoruz. 4. sayışta hangi sayıyısöyleriz?ÇözümCevap:2Emir her gün 10 sayfa kitap okuyor. onar ritmik sayarak 3. gününsonunda toplam kaç sayfa okuduğunu bul.ÇözümCevap:3Okul kütüphanesinde 360 hikâye kitabı ve 358 bilgi kitabı var.Kütüphanede toplam kaç kitap var?ÇözümCevap:4Bir okulda 632 öğrenci var. Bunlardan 344 öğrenci okula servisle geliyor.Servisle gelmeyen kaç öğrenci var?ÇözümCevap:5Defne’nin 515 lirası var. 110 liralık bir kitap ve 41 liralık bir defter aldı.Kaç lirası kaldı?ÇözümCevap:6Bir tren önce 374 kilometre, sonra 347 kilometre daha yol aldı. Trentoplam kaç kilometre yol aldı?ÇözümCevap:
minikrota.com3. sınıf · 3. hafta (28 Eylül–2 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 70247

5. bölüm

Hayat Bilgisi: Okuldaki hak ve sorumluluklar

HB.3.1.2

Adı Soyadı Tarih
3. sınıf · Hayat Bilgisi

Okulda hak ve sorumluluklar

Kazanım: HB.3.1.2 · Her sorunun doğru seçeneğini işaretle.

  1. 1.

    Aşağıdakilerden hangisi diğer öğrencilerin haklarına saygıdır?

    AEşyasını izinsiz almakBSınıfta bağırarak konuşmakCÇalışan arkadaşını rahatsız etmemekDSıraya girmeden öne geçmek
  2. 2.

    Zil çalınca Ali oyunu bırakıp sıraya girdi. Hangi sorumluluğunu yerine getirdi?

    AOkul kurallarına uymakBOyun kuralı koymakCÇantayı hazırlamakDÖdevi kontrol etmek
  3. 3.

    Sınıfta konuşmak isteyen öğrenci nasıl davranmalıdır?

    AYerinden kalkıp bağırmalıBParmak kaldırıp söz istemeliCSıra arkadaşıyla fısıldaşmalıDDefterine yazı yazmalı
  4. 4.

    Aşağıdakilerden hangisi bir öğrencinin okuldaki sorumluluğudur?

    ADerse istediği saatte girmekBTeneffüs süresini uzatmakCÖdevleri hiç yapmamakDOkul eşyalarına özen göstermek
  5. 5.

    Top oynayan Barış, topun camı kırdığını fark etti. Barış’ın sorumluluğu hangisidir?

    AÖğretmenine söylemekBHiçbir şey olmamış gibi davranmakCSuçu arkadaşına atmakDTopu alıp kaçmak
  1. 6.

    Aşağıdakilerden hangisi bir öğrencinin okuldaki hakkıdır?

    ADers saatini belirlemekBOkulun tatil günlerini seçmekCSaygı görmekDÖğretmeni seçmek
  2. 7.

    Kerem kütüphaneden aldığı kitabı sağlam geri getirdi. Bu hangi sorumluluğa örnektir?

    ADerse geç kalmamakBOrtak eşyaları korumakCNöbetçiye yardım etmekDForma giymek
  3. 8.

    Defne, sınıf kurallarının belirlendiği toplantıda fikrini söyledi. Hangi hakkını kullandı?

    ADers programı yapma hakkınıBOkulu yönetme hakkınıCÖğretmen değiştirme hakkınıDDüşüncesini söyleme hakkını
  4. 9.

    Sınıf kitaplığının kuralı: “Kitabı en geç 7 gün içinde geri getir.” Ada kitabı 5, Can 9, Ece 7, Mert 10 gün sonra getirdi. Kurala uymayan öğrenciler hangileridir?

    AAda ve EceBEce ve MertCCan ve MertDAda ve Can
  5. 10.

    Bir arkadaşı Cem’e sürekli lakap takıyor. Bunu gören Mert ne yapmalıdır?

    ACem’i oyuna almamalıBLakap takanlara katılmalıCGörmezden gelmeliDÖğretmenine haber vermeli
minikrota.com3. sınıf · 3. hafta (28 Eylül–2 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 70248

6. bölüm

Fen Bilimleri: Bilim insanlarının özellikleri

FB.3.1.2

Adı Soyadı Tarih
3. sınıf · Fen Bilimleri

Bilim insanlarının özellikleri

Kazanım: FB.3.1.2 · Her sorunun doğru seçeneğini işaretle.

  1. 1.

    Hangi söz bilim insanı gibi düşünen birine aittir?

    AKendim deneyip göreceğim.BBence öyle, denemem.CSorgulamam, doğrudur.DSonuç çıkmazsa bırakırım.
  2. 2.

    Ada her gün havanın sıcaklığını ölçüp yazıyor. Bu, bilim insanlarının hangi özelliğine benzer?

    AÇabuk sıkılıp bırakmaBBaşkasından kopyalamaCDüzenli kayıt tutmaDSonucu değiştirme
  3. 3.

    Bir bilim insanı çalışırken güvenlik kurallarına neden uyar?

    Aİşi çabuk bitirmek içinBHerkes onu fark etsin diyeCSonucu değiştirmek içinDKimse zarar görmesin diye
  4. 4.

    Farklı ülkelerden bilim insanları bir hastalığı birlikte araştırıyor. Bu, onların hangi özelliğidir?

    AYalnız çalışmalarıBİş birliği yapmalarıCKimseye güvenmemeleriDSonuç saklamaları
  5. 5.

    Bilim insanlarından Ayşe bitkileri, Mert yıldızları, Ece deniz canlılarını inceliyor. Üçünün ortak özelliği nedir?

    AAynı yerde çalışmalarıBAynı araçları kullanmalarıCAynı konuyu incelemeleriDMerak edip araştırmaları
  1. 6.

    Hangisi bilim insanlarının ortak olmayan bir özelliğidir?

    AMeraklı olmalarıBÇalıştıkları konuCSabırlı olmalarıDDürüst olmaları
  2. 7.

    Bilim insanı olmak için hangisi gereklidir?

    AUzun boylu olmakBYaşça büyük olmakCMerak ve sabırDÇok güçlü olmak
  3. 8.

    Bir bilim insanı deneyinde beklediği sonucu bulamadı. Ne yapması beklenir?

    ADeneyi tekrar ederBSonucu uydururCDeneyi hemen bırakırDSonucu kimseye söylemez
  4. 9.

    Hangisi bir bilim insanının özelliğidir?

    AHiç soru sormazBSonuçları saklarCMerak edip araştırırDKanıt aramaz
  5. 10.

    Hangisi bir bilim insanından beklenmeyen bir davranıştır?

    ASonuçları değiştirmekBGözlem yapıp not almakCSabırla çalışmakDFarklı fikre saygı duymak
  6. 11.

    Bilim insanları bulduklarını neden başkalarıyla paylaşır?

    AHerkesi yanıltmak içinBHerkes yararlansın diyeCBilgi unutulsun diyeDKimse denemesin diye
minikrota.com3. sınıf · 3. hafta (28 Eylül–2 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 70249

7. bölüm

Haftalık mini test

Adı Soyadı Tarih
3. sınıf · Haftalık mini test

Haftalık mini test

Her sorunun doğru seçeneğini yuvarlak içine al. Süre: 20 dakika.

  1. 1.

    Musluğu açık bırakırsak su boşa akar. Su tükenirse yaşam zorlaşır. Bu metnin ana fikri hangisidir?

    AMusluklar sağlam olmalıdır.BSu yalnızca içmek içindir.CSuyu dikkatli kullanmalıyız.DHer eve havuz yapılmalıdır.
  2. 2.

    Güneş bizi ısıtır ve aydınlatır. Güneşsiz canlılar yaşayamaz. Hangi başlık bu metne uygun değildir?

    AGüneşin ÖnemiBBulutların OluşumuCBizi Aydınlatan GüneşDGüneş Olmasaydı
  3. 3.

    Fidanlar kurudu; çünkü uzun süre yağmur yağmadı. Fidanların kurumasının nedeni nedir?

    AFazla suBYağmursuzlukCSık dikimDGölge
  4. 4.

    Mert 2’şer 2’şer ritmik sayıyor: 2, 4, 6, 8, … Mert’in 25. sayısı kaçtır?

    A50B48C46D25
  5. 5.

    Elif 10’ar 10’ar ileriye doğru sayıyor: 10, 20, 30, 40, … Elif’in 7. sayısı kaçtır?

    A7B50C60D70
  6. 6.

    Geriye doğru ritmik sayma: 900, 800, 700, 600, … Bu kurala göre 600’den sonra gelen sayı kaçtır?

    A700B590C550D500
  1. 7.

    Aşağıdakilerden hangisi bir gelişime açık alan örneğidir?

    AŞarkı sözlerini çabuk ezberlemekBArkadaşına destek olmakCÖdevi zamanında yetiştirememekDSoruya cesurca cevap vermek
  2. 8.

    Güçlü yönlerimizi bulmak için hangisini yapmalıyız?

    ANeleri severek yaptığımıza bakmalıyızBBaşkalarını aynen kopyalamalıyızCYeni şeyleri hiç denememeliyizDİlk zorlukta vazgeçmeliyiz
  3. 9.

    Defne, karıncaların hangi besini daha çok sevdiğini merak etti. Bahçeye şeker, ekmek ve peynir koydu; her birine gelen karıncaları sayıp defterine yazdı. Defne bilgiye hangi yollarla ulaşmıştır?

    AUzmana sorma ve tahmin etmeBKitap okuma ve özet çıkarmaCBelgesel izleme ve resim çizmeDDeney yapma ve veri kaydetme
  4. 10.

    Ayşe, sınıf akvaryumundaki balıkların neler yaptığını bir hafta boyunca izleyip defterine yazdı. Bu çalışma aşağıdakilerden hangisidir?

    ADeneyBGözlemCTahminDAnket
minikrota.com3. sınıf · 3. hafta (28 Eylül–2 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 70250

Cevap anahtarı

8 sayfa · her bölümün kendi sayfasında

Cevap anahtarı ayrı sayfalarda; çocuk çalışmasını bitirince açın. Açınca “Ödevi yazdır” cevap sayfalarını da paketin sonuna ekler.

Cevap anahtarını aç

Kullanım izni

Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz. Sayfayı yazdırıp sınıfınızda dağıtabilir, bağlantısını veli grubuna atabilirsiniz; satmayın ve kendi adınızla yayımlamayın.

Bu haftanın ayrı sayfaları: 3. sınıf 3. hafta problemleri · 3. sınıf 3. hafta paragrafı · 3. sınıf 3. hafta mini testi

Aynı hafta, diğer sınıflar: 1. sınıf 3. hafta · 2. sınıf 3. hafta · 4. sınıf 3. hafta

Sık sorulan sorular

  • 3. sınıf 3. hafta ödevinde neler var?

    Haftalık paragraf, Dil bilgisi, Matematik, Haftalık problem, Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri, Haftalık mini test. Paket 9 A4 sayfadır; ilk sayfa kapak ve 5 günlük plandır. Cevap anahtarı 8 ayrı sayfada.

  • Konular MEB yıllık planına uygun mu?

    Evet. 28 Eylül–2 Ekim haftasının konuları MEB’in 2026–2027 taslak çerçeve yıllık planından alındı: matematikte ritmik sayma · tek ve çift sayılar (MAT.3.1.4, MAT.3.1.5), Türkçede “Değerlerimizle Yaşıyoruz” teması.

  • Cevap anahtarı var mı, doğru mu?

    Her bölümün cevap anahtarı ayrı sayfadadır ve soruların kendi verisinden basılır. Problemlerin ve mini testin cevapları otomatik testlerle her seferinde yeniden hesaplanıp karşılaştırılır.

  • Seviye ne demek?

    Destek seviyesinde daha az ve tek adımlı problem, küçük sayılar ve eldesiz işlemler; zenginleştirmede iki işlemli problemler, eldeli işlemler ve klasik sorular gelir. Haftanın konusu üç seviyede de aynıdır.

  • Paketi sınıfta ya da veli grubunda paylaşabilir miyim?

    Evet. Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz. Paket ücretsizdir; üyelik gerekmez.