Ülkemizin bazı bölgelerinde yağmurlar kısa sürede çok şiddetli yağabilir. Yağan su toprağın emebileceğinden hızlı birikirse dereler taşar ve su yollara, bahçelere, hatta evlere dolabilir. Su bazen birkaç dakika içinde yükselir ve insanlara hazırlanma fırsatı bırakmaz. Buna sel ya da taşkın denir.
Sele ne neden olur? En önemli neden, kısa sürede yağan aşırı yağmurdur. Ancak dere yataklarının çöple tıkanması, şehirlerde asfalt ve beton yüzünden yağmur suyunun toprağa sızamaması ve ağaçsız yamaçlarda suyun hızla aşağı akması da sel riskini artırır. Orman yangınlarından sonra ağaçların yok olduğu yerlerde de yağmur suyu daha hızlı akar.
Sel tehlikelidir, çünkü akan suyun gücü çoğu zaman küçümsenir. Ayak bileği hizasındaki hızlı akan su bile bir insanı düşürebilir; yarım metrelik su ise araçları sürükleyebilir. Bu yüzden sel suyunun içinden yürümemeli ve araçla geçmeye çalışmamalıyız.
Sel olmadan önce neler yapılabilir? Meteorolojinin yağış uyarılarını takip etmek, dere yataklarının yakınına yapı yapmamak ve yağmur mazgallarını çöpten uzak tutmak önemlidir. Aile bir acil durum planı yapabilir ve önemli belgeleri su geçirmez bir torbada saklayabilir. Okullarda yapılan afet tatbikatları da çocukların ne yapacağını öğrenmesini sağlar.
Sel anında ise sakin kalıp yüksek ve güvenli bir yere çıkmak, elektrikli aletlere ve prizlere dokunmamak, 112 Acil Çağrı Merkezi’ni aramak gerekir. Çocuklar su dolu yollara asla girmemelidir. Doğru bilgi ve hazırlık, sel zararını azaltır.