Okuma metni · 4. sınıf · Aile

Kütahya’nın Çinileri

  • 204 sözcük
  • 10 soru
  • 5 paragraf
  • 4. sınıf

Türkiye’nin Ege’ye yakın bir kenti olan Kütahya, yüzyıllardır çini ve seramik sanatıyla anılır. Evlerin duvarlarını, camilerin kubbelerini ve sofraları süsleyen çiniler, buradaki ustaların emeğiyle ortaya çıkar. Kentte dolaşırken çiniyle süslü çeşmeleri, panoları ve dükkân tabelalarını görmek mümkündür. Çini, bu kentin simgelerinden biridir.

Çini yapımı, çamurun hazırlanmasıyla başlar. Kuvarsça zengin özel bir hamur yoğrulur, levha ya da tabak biçimi verilir. Biçimlenen parça kurutulduktan sonra ilk kez fırında pişirilir. Hamurun içinde hava kabarcığı kalmamasına özen gösterilir, çünkü kabarcıklar çininin fırında çatlamasına neden olabilir. Bu aşamada parça sertleşir ama henüz parlak değildir.

Sonra sıra desen çizmeye gelir. Usta, çiniyi önce bir şablonla işaretler, ardından ince fırçalarla elle boyar. Lale, karanfil, gül ve sümbül en çok kullanılan çiçek motifleridir. Turkuaz, mavi, yeşil ve kırmızı renkler çinilere canlılık verir. Bir tabağın desenini tamamlamak bazen günler sürer.

Boyanan çini, camsı bir tabakayla, yani sırla kaplanır ve yüksek ısıdaki fırına yeniden konur. Fırından çıktığında yüzey parlak, pürüzsüz ve dayanıklı olur. Sır sayesinde yüzyıllar öncesinden kalan çiniler bugün bile renklerini koruyabilir.

Bugün Kütahya’daki atölyeler hem eski desenleri yaşatıyor hem de yeni ürünler üretiyor. Ziyaretçiler atölyeleri gezerek bu sanatı yakından görebiliyor. Çini yapmak sabır ve dikkat ister, çünkü fırından çıkana kadar işin sonucu tam olarak bilinemez. Bu yüzden çini ustalığı, sabrın işi sayılır.

Sorular

Önce kendi cümlenle cevapla; sonra “Cevabı göster” ile kontrol et.

  1. 1. Kütahya hangi sanatla anılır?

    Cevabı göster

    Çini ve seramik sanatıyla.

  2. 2. Çini yapımının ilk aşaması nedir?

    Cevabı göster

    Çamurun (hamurun) hazırlanması.

  3. 3. En çok kullanılan çiçek motiflerinden ikisini yaz.

    Cevabı göster

    Lale, karanfil, gül, sümbül (ikisi).

  4. 4. Çini yapımını sırala: sırlama (…) · ilk pişirme (…) · desen boyama (…) · hamur hazırlama (…)

    Cevabı göster

    4 – 2 – 3 – 1

  5. 5. Eski çiniler yüzyıllar sonra bile renklerini neden koruyabilir?

    Cevabı göster

    Sırla kaplandıkları ve yüksek ısıda pişirildikleri için.

  6. 6. Doğru (D) ya da yanlış (Y) yaz: I. İlk pişirmeden sonra çini parlaktır. (…) II. Desenler elle çizilir. (…)

    Cevabı göster

    I. Y II. D

  7. 7. “Sır” ne demektir? A) Camsı, parlak bir tabaka B) Bir tür boya fırçası C) Ağır bir taş

    Cevabı göster

    A) Camsı, parlak bir tabaka.

  8. 8. Metne göre çini ustalığı için neden “sabrın işi” denir?

    Cevabı göster

    Sonuç fırından çıkana kadar bilinmediği ve her aşama dikkat ve sabır istediği için.

  9. 9. Metnin ana fikri nedir?

    Cevabı göster

    Örnek: Çini; emek, sabır ve ustalık isteyen, yüzyıllardır yaşayan bir el sanatıdır.

  10. 10. Çiniyle süslenmiş bir yer gördün mü? Nasıl bir desen vardı?

    Cevabı göster

    Öğrencinin kendi cevabı.

Sık sorulan sorular

  • Metin kaç sözcük?

    “Kütahya’nın Çinileri” 204 sözcükten oluşuyor; 10 sorusu var. 4. sınıf düzeyinde bir metindir.

  • Cevapları nereden kontrol ederim?

    Her sorunun altındaki “Cevabı göster” bölümünü açın. Örnek cevap görünür. Önce kendi cümlenizle cevaplamanız, sonra kontrol etmeniz daha yararlıdır.

  • Yazdırılabilir hâli var mı?

    Evet. “Yazdırılabilir kâğıt” bağlantısı metni ve soruları A4 olarak, cevap anahtarıyla açar. Sınıfta dağıtmak için bu sürümü kullanın.

  • Akıcı okuma için nasıl kullanılır?

    Metin akıcı okuma sayfasında da açılır. Süre tutulur, dakikada okunan sözcük sayısı hesaplanır. Amaç başkasıyla yarışmak değil, kendi önceki okumanızdan daha akıcı olmaktır.

Aynı sınıfın diğer metinleri: 4. sınıf okuma metinleri. Haftalık pakette bu metinlerden biri var: haftalık çalışma paketi.