Minik Rota
Menü

Maarif Modeli (Yeni Müfredat): Veliler İçin Rehber

Yeni müfredat diye bilinen Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli hangi sınıflarda uygulanıyor, okulda neyi değiştirdi, evde nasıl destek olabilirsiniz?

Velilerin “yeni müfredat” diye aradığı program, Millî Eğitim Bakanlığının Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli (TYMM) öğretim programlarıdır. 2026–2027 eğitim öğretim yılında okul öncesinde ve ilkokulun 1, 2 ve 3. sınıflarında uygulanıyor; 4. sınıfta ise önceki programlar sürüyor. Veli olarak en çok fark edeceğiniz şeyler, derslerin beceri ve değerlerle birlikte ele alınması, ilk okuma yazmanın ses esaslı yürütülmesi ve 1. sınıfta karne yerine gelişim raporu verilmesidir. Aşağıda hangi sınıfta neyin geçerli olduğunu ve evde nasıl uyum sağlayabileceğinizi bulacaksınız.

Maarif Modeli hangi sınıflarda uygulanıyor?

Program bir anda değil, yıllara yayılarak sınıf sınıf devreye giriyor. Bu yüzden aynı evde iki çocuk, aynı yıl farklı programlarla okuyabilir. 2026–2027 için tablo şöyle:

  • Okul öncesi: Maarif Modeli'nin okul öncesi eğitim programı uygulanıyor.
  • 1, 2 ve 3. sınıf: Bakanlığın Temel Eğitim Genel Müdürlüğünün bu yıl için yayımladığı çerçeve planlara göre derslerde TYMM programları uygulanıyor.
  • 4. sınıf: Önceki programlar sürüyor; Türkçede 2019, öbür derslerde 2018 programı. TYMM'nin 4. sınıf programı 2027–2028 eğitim öğretim yılında başlayacak.

Diyelim ki biri 3., biri 4. sınıfta iki çocuğunuz var. Ödevlerin biçimi, kitapların düzeni ya da değerlendirme dili birbirinden farklı görünebilir. Bu bir tutarsızlık değil, geçiş döneminin doğal sonucu. Emin olamadığınız bir ayrıntıyı sınıf öğretmenine sormak, sosyal medyadaki yorumlara bakmaktan çok daha güvenilirdir.

Programın öne çıkardığı şeyler

Maarif Modeli programları, bilgiyi ezberlemekten çok onu kullanmayı, düşünmeyi ve başkalarıyla birlikte çalışmayı öne çıkarır. Saygı ve sorumluluk gibi değerler de ayrı bir konu olarak değil, derslerdeki etkinliklerin içinde ele alınır. Sizin için anlamı şu: çocuğunuzun ödevi her zaman “doğru cevabı yaz” türünden olmayabilir. Bir gözlem yapmasını, ailesine bir soru sormasını ya da bir şeyi kendi cümleleriyle anlatmasını isteyebilir.

Birçok ders temalar etrafında ilerler. Hayat Bilgisi'ni örnek alırsak, programdaki temalar şunlardır: Ben ve Okulum, Sağlığım ve Güvenliğim, Ailem ve Toplum, Yaşadığım Yer ve Ülkem, Doğa ve Çevre ile Bilim, Teknoloji ve Sanat. Çocuğunuz “Bugün trafik kurallarını konuştuk” dediğinde, evde karşıdan karşıya geçerken aynı konuyu açmak, okulda öğrenileni hayata bağlamanın en kolay yoludur.

İlk okuma yazma nasıl öğretiliyor?

  1. sınıfta ilk okuma yazma, Ses Esaslı İlk Okuma Yazma Öğretimi ile ve tırnaksız dik temel harflerle yapılır. Veliler bu yöntemi çoğu zaman “ses temelli” diye anar. Türkçe dersi öğretim programının velileri en çok ilgilendiren noktaları şunlar:
  • Uyum haftasının ardından gelen hazırlık haftasında dinleme, nefes, el ve parmak kasları, kalem tutma, boyama, çizgi ve el-göz koordinasyonu çalışılır.
  • Harfler beş grupta öğretilir. İlk grup a, n, e, t, i, l seslerinden oluşur; onu o, k, u, r, ı, m grubu izler. Program, sürelerin sınıfın durumuna göre öğretmence ayarlanabileceğini açıkça söyler.
  • Harfler sesiyle öğretilir; önce küçük, sonra büyük harf yazılır. Ünsüzler yazım aşaması dışında tek başına seslendirilmez, ses sözcük ve hece içinde duyurulur.
  • Önce kapalı hece (an), sonra açık hece (na) gelir ve hızla anlamlı sözcüklere geçilir. Ezbere yönelten hece tabloları ve hecelerin farklı renklerle yazılması önerilmez.
  • Akıcı okuma, hızlı okuma demek değildir. Program hızlı okutmaya dönük etkinlik önermez; amaç anlayarak okumaktır.

Evde yapabileceğiniz en yararlı şey, harfleri sesleriyle söylemek ve okulun o hafta çalıştığı seslerin önüne geçmemektir. Bu konuyu ayrıntılı ele alan ses temelli okuma yazmayı evde destekleme yazısına ve dik temel harfler rehberine göz atabilirsiniz. Harflerin yazılış yönünü ekranda parmakla harf yazma sayfasında, ilk grubun hecelerini de 1. harf grubu hece çalışma kağıdıyla çalışabilirsiniz.

Karne yerine gelişim raporu

2024–2025 eğitim öğretim yılından başlayarak 1. sınıf öğrencilerine karne yerine gelişim raporu verilmeye başlandı; 2025–2026'da 2. sınıflar da kapsandı. Raporda not ya da sayı yoktur. Öğretmenin değerlendirmeleri, öğrenme çıktıları ve sosyal-duygusal beceriler yer alır. Rapor e-Okul üzerinden veliye açılır ve çocuğun gelişimini desteklemeniz için size somut öneriler sunar.

Burada sık karşılaşılan bir yanlışa dikkat: bu değişiklik, ilkokulda notların tamamen kalktığı anlamına gelmez. 4. sınıfta puanla değerlendirme sürüyor. Bu yıl hangi sınıfa hangi belgenin verileceğini en doğru biçimde okulunuz ve e-Okul gösterir.

Gelişim raporu geldiğinde ona bir sınav sonucu gibi değil, öğretmenden gelen bir mektup gibi bakın. Güçlü yanları çocuğunuzla birlikte okuyun, öneriler arasından birini seçip birkaç hafta onunla ilgilenin.

Okul öncesinde neler var?

Maarif Modeli'nin okul öncesi programı bu konuda nettir: okul öncesi dönemde çocuklara okuma ve yazma öğretilmez. Bunun yerine erken okuryazarlık çalışılır: yazının bir anlam taşıdığını fark etmek, uyakları ve heceleri duymak, sözcüklerin başındaki ve sonundaki sesleri yakalamak, kitabı tutup sayfa çevirmek, kalem kullanmaya hazırlanmak. 60–72 aylık çocuklarda amaç harf adlarını ya da bütün harfleri öğretmek değil, harflerin farklı biçimleri olduğunu fark ettirmektir.

Matematikte 1'den 20'ye kadar sayılar, ritmik sayma, az-çok-eşit, örüntü ve şekiller yer alır. Dijital öğrenme tamamlayıcı sayılır; ekran süresi kontrollü planlanır ve çocuğun yalnızca izleyen biri olmaması istenir. Ailelerden beklenen de somuttur: evde ekransız oyun, birlikte kitap okuma ve sohbet, ev işlerinde küçük sorumluluklar.

Veli olarak rolünüz

Programın evde karşılık bulması, okul ile evin aynı dili konuşmasına bağlı. Bunun için mükemmel olmanız gerekmez; birkaç alışkanlık yeter:

  • Öğretmenin yöntemini izleyin. Okulun sırasını, sesleri ve harf biçimlerini evde değiştirmeyin.
  • Temayı eve taşıyın. Okulda konuşulan bir konuyu markette, yolda, sofrada yeniden açın.
  • Becerilere fırsat verin. Sofrayı kurmak, bir planı birlikte yapmak, kardeşine bir şey anlatmak da programın önemsediği becerileri çalıştırır.
  • Resmî bilgiyi resmî yerden alın. Program metinleri Bakanlığın Maarif Modeli sayfasında yayımlanır; okulunuza özgü ayrıntıları öğretmen ve e-Okul duyuruları gösterir.

Okul, öğretmen ve karne üzerine öbür yazılara Veliler için bölümünden ulaşabilirsiniz.

Bu hafta evde deneyin

  • Akşam yemeğinde çocuğunuza “Bu hafta okulda hangi konuyu konuştunuz?” diye sorun ve o konuyu ertesi gün bir yürüyüşte yeniden açın.
    1. sınıftaysa öğretmene hangi harf grubunda olduklarını sorun; o seslerle yazılabilen üç anlamlı sözcüğü birlikte bulun.
  • Evdeki herkesle anlaşın: harfler sesleriyle söylenecek.
  • e-Okul'a giriş yapabildiğinizi bir kez deneyin; rapor ya da karne günü şifre aramakla uğraşmayın.
  • Çocuğunuza bu hafta boyunca yapacağı küçük bir ev görevi verin ve her akşam nasıl gittiğini birlikte konuşun.
  • Okul öncesindeki çocuğunuzla bir resimli kitap okuyun, sonra “Sen olsan ne yapardın?” diye sorun.

Yaşa göre

Okul öncesi

Bu yaşta harf ve okuma çalışması beklenmez; programın istediği oyun, sohbet ve birlikte kitap okumadır. Uyaklı sözcükler bulmak, heceleri alkışlamak, sayarak sofrayı kurmak, ilkokula sağlam bir zemin hazırlar.

1–2. sınıf

Programın en görünür olduğu yıllar bunlardır: ses esaslı ilk okuma yazma, dik temel harfler ve gelişim raporu. Evde okulun sırasına uyun, kısa ve düzenli çalışın, rapordaki önerilerden birini seçip uygulayın.

3–4. sınıf

  1. sınıf bu yıl TYMM ile okuyor; 4. sınıfta önceki programlar sürüyor ve 4. sınıf 2027–2028'de TYMM'ye geçecek. 4. sınıfta puanla değerlendirme devam ettiği için puanı tek başına değil, öğretmenin yorumlarıyla birlikte okuyun. İki çocuğunuz farklı programlardaysa her birinin öğretmeninden beklentileri ayrı ayrı öğrenin.

Sık sorulan sorular

Yeni müfredatla ilkokulda notlar kalktı mı?

Bu genelleme doğru değil. 1. sınıfta karne yerine gelişim raporu 2024–2025'te başladı ve 2025–2026'da 2. sınıfı da kapsadı; bu raporda not ya da sayı yok. 4. sınıfta ise puanla değerlendirme sürüyor. Bu yıl çocuğunuzun sınıfına hangi belgenin verileceğini okulunuz ve e-Okul gösterir.

Maarif Modeli 4. sınıfta ne zaman başlayacak?

TYMM'nin 4. sınıf programı 2027–2028 eğitim öğretim yılında başlayacak. 2026–2027'de 4. sınıflar önceki programlarla okuyor: Türkçede 2019, öbür derslerde 2018 programı. Geçişle ilgili ayrıntıları Millî Eğitim Bakanlığının duyurularından ve okulunuzdan takip edin.

Anasınıfında okuma yazma öğretiliyor mu?

Hayır. Maarif Modeli'nin okul öncesi programı, bu dönemde çocuklara okuma ve yazma öğretilmediğini açıkça yazar. Okul öncesinde erken okuryazarlık çalışılır: sesleri ve heceleri fark etmek, kitapla tanışmak, kalem kullanmaya hazırlanmak. Harf öğretmek için acele etmenize gerek yok.

Ben okulda başka bir yöntemle öğrendim; evde nasıl yardım edeceğim?

Evde okulun yöntemine uymanız yeterli. Harfleri sesiyle söyleyin, öğretmenin o hafta çalıştığı seslerle sınırlı kalın, hece tablosu ezberletmeyin ve heceleri tek renkle yazın. Emin olmadığınız bir noktada öğretmene kısa bir mesajla sormak, en hızlı ve en güvenilir çözümdür.

Kaynaklar

Hazırlayan: Minik Rota editör ekibi · Son güncelleme

Veliler için bütün yazılar