Okuma metni · 4. sınıf · Doğa

Denizlerin Haritacısı Piri Reis

  • 202 sözcük
  • 10 soru
  • 5 paragraf
  • 4. sınıf

Bundan beş yüz yıl kadar önce haritalar, bugünkü gibi uydu görüntülerine bakılarak çizilmiyordu. Haritacılar, denizcilerin anlattıklarından, eski haritalardan ve kendi gözlemlerinden yararlanırdı. Yanlış çizilmiş bir harita gemileri tehlikeye sokabileceği için haritacılık hem bir sanat hem de bir bilimdi. İşte o dönemin en ünlü haritacılarından biri Piri Reis’ti.

Piri Reis, Gelibolu’da doğdu. Amcası Kemal Reis, o dönemin ünlü denizcilerinden biriydi. Küçük yaşta onunla birlikte gemilere bindi ve Akdeniz’in birçok limanını gördü. Denizde edindiği bilgileri hiç unutmadı; gördüğü koyları, adaları ve rüzgârları özenle not aldı.

Piri Reis, 1513 yılında bir dünya haritası çizdi. Haritayı çizerken eski haritalardan ve denizcilerden aldığı bilgilerden yararlandı. Sonra bunları ceylan derisi üzerine renkli boyalarla işledi. Haritada Atlas Okyanusu’nun iki yakasındaki kıyılar, yani Avrupa ile Afrika kıyıları ve Amerika’nın bir bölümü yer alıyordu. Pusula yönlerini gösteren çizgileri, gemileri ve hayvan resimlerini de haritanın üzerine yerleştirdi.

Bu harita uzun yıllar saray arşivinde kaldı. 1929 yılında İstanbul’daki Topkapı Sarayı’nda bulunduğunda bilim dünyasında büyük ilgi uyandırdı. Harita, o dönem için ne kadar ayrıntılı çizildiğini gösteriyordu. Harita bugün de Topkapı Sarayı Müzesi’nde saklanıyor.

Piri Reis ayrıca “Kitab-ı Bahriye” adlı bir kitap yazdı. Kitapta Akdeniz’in limanlarını, koylarını ve rüzgârlarını ayrıntılı biçimde anlattı, gemicilere yol gösterdi. Merak, sabır ve dikkat; bir haritacının en değerli araçları bunlardı.

Sorular

Önce kendi cümlenle cevapla; sonra “Cevabı göster” ile kontrol et.

  1. 1. Piri Reis nerede doğdu?

    Cevabı göster

    Gelibolu’da.

  2. 2. Piri Reis denizcilik bilgisini nasıl edindi?

    Cevabı göster

    Amcasıyla gemilere binerek, limanları görerek.

  3. 3. Dünya haritası hangi yılda ve neyin üzerine çizilmiştir?

    Cevabı göster

    1513’te, ceylan derisi üzerine.

  4. 4. Haritada hangi kıyılar yer alıyordu?

    Cevabı göster

    Avrupa, Afrika ve Amerika kıyıları.

  5. 5. Piri Reis’in hayatını sırala: Haritayı çizdi (…) · Gemilere bindi (…) · Harita Topkapı Sarayı’nda bulundu (…)

    Cevabı göster

    2 – 1 – 3

  6. 6. Doğru ise (D), yanlış ise (Y) yaz: I. Piri Reis haritayı uydu görüntüsüne bakarak çizdi. (…) II. Harita bugün Topkapı Sarayı Müzesi’nde saklanıyor. (…)

    Cevabı göster

    I. Y II. D

  7. 7. “Gözlem” sözcüğünün anlamı hangisidir? A) Dikkatle bakıp inceleme B) Yüksek sesle okuma C) Not defteri

    Cevabı göster

    A) Dikkatle bakıp inceleme.

  8. 8. Not almak Piri Reis’e ne sağlamıştır?

    Cevabı göster

    Haritasını ve kitabını doğru hazırlamasını.

  9. 9. Metnin ana fikri nedir?

    Cevabı göster

    Örnek: Merak, sabır ve dikkatle çalışan insanlar değerli eserler bırakır.

  10. 10. Sen bugün bir harita çizsen nerenin haritasını çizerdin? Neden?

    Cevabı göster

    Öğrencinin kendi cevabı.

Sık sorulan sorular

  • Metin kaç sözcük?

    “Denizlerin Haritacısı Piri Reis” 202 sözcükten oluşuyor; 10 sorusu var. 4. sınıf düzeyinde bir metindir.

  • Cevapları nereden kontrol ederim?

    Her sorunun altındaki “Cevabı göster” bölümünü açın. Örnek cevap görünür. Önce kendi cümlenizle cevaplamanız, sonra kontrol etmeniz daha yararlıdır.

  • Yazdırılabilir hâli var mı?

    Evet. “Yazdırılabilir kâğıt” bağlantısı metni ve soruları A4 olarak, cevap anahtarıyla açar. Sınıfta dağıtmak için bu sürümü kullanın.

  • Akıcı okuma için nasıl kullanılır?

    Metin akıcı okuma sayfasında da açılır. Süre tutulur, dakikada okunan sözcük sayısı hesaplanır. Amaç başkasıyla yarışmak değil, kendi önceki okumanızdan daha akıcı olmaktır.

Aynı sınıfın diğer metinleri: 4. sınıf okuma metinleri. Haftalık pakette bu metinlerden biri var: haftalık çalışma paketi.