Mutfakta elma çöpü, muz kabuğu ya da çay posası kalınca ne yaparız? Çoğumuz bunları çöpe atarız. Oysa bu atıklar, bahçe ve saksılar için çok değerli bir gübreye dönüşebilir. Doğada hiçbir şey çöp değildir; ormanda dökülen yapraklar da yıllar içinde toprağa karışır. Bu dönüşüme kompost yapımı denir. Üstelik çok kolaydır.
Kompost; sebze ve meyve kabukları, çay posası, yumurta kabuğu ve kuru yapraklar gibi doğal atıkların küçük canlılar tarafından ayrıştırılarak toprağa benzeyen besleyici bir maddeye dönüşmesidir. Bu işi bakteriler, mantarlar ve solucanlar yapar.
Kompost yapmak için bahçede bir köşe ya da delikli bir kutu yeterlidir. Kutunun dibinde su birikmemesi için küçük delikler açılır. Kutuya sırayla nemli ve yeşil atıkları (sebze kabukları gibi) ile kuru ve kahverengi atıkları (kuru yaprak, karton gibi) koyarız. Bu iki türün dengesi kötü kokuyu önler.
Kompostun iyi çalışması için üç şeye dikkat edilir: nem, hava ve karıştırma. Karışım, sıkılmış bir sünger kadar nemli olmalıdır. Yığın haftada bir karıştırılarak havalandırılmalıdır. Et, süt ürünleri ve yağlı yiyecekler kötü koku yaptığı ve hayvanları çektiği için kompostta kullanılmaz.
Birkaç ay sonra karışım koyu renkli, gevrek ve toprak kokulu bir maddeye dönüşür. Bu madde saksılara ve bahçeye karıştırılırsa bitkiler daha güçlü büyür. Böylece hem çöp miktarı azalır hem de doğanın döngüsü evimizin içinde devam eder. Okul bahçeleri de çocukların kompost yapıp izleyebileceği güzel bir öğrenme alanıdır.