4. sınıf 12–16 Ekim · yılın 5. ders haftası

4. Sınıf 1. Dönem 5. Hafta Ödevi

12–16 Ekim haftası (yılın 5. ders haftası). Tema: Millî Mücadele ve Atatürk. Haftalık paragraf, dil bilgisi, matematik, haftalık problem, fen ve sosyal çalışmaları ve 10 soruluk mini test; cevap anahtarları ayrı sayfalarda.

  • MEB yıllık planına göre
  • 10 A4 sayfa
  • 9 sayfa cevap anahtarı
  • Ücretsiz, üyeliksiz

Kod 32239. Aynı kodla her zaman aynı sorular gelir; “Yeni sorular” paragraf dışındaki bütün soruları değiştirir. Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.

Bu hafta okulda

Kaynak: MEB 2026–2027 taslak çerçeve yıllık planı (4. sınıf: 2018 programı, Türkçe 2019).

DersKonuKazanım
TürkçeMillî Mücadele ve Atatürk—
MatematikDoğal sayılarla toplama · Doğal sayılarla çıkarmaM.4.1.2.1, M.4.1.3.1
Fen BilimleriDünya’mızın hareketleriF.4.1.2.2
Sosyal BilgilerAile tarihi çalışmasıSB.4.2.1

Bu haftanın ödevi

  1. Haftalık paragraf“Kağnı Tekerleği” · okuduğunu anlama

    Metni önce sessiz, sonra sesli okusun. Soruları metne dönerek cevaplasın; cevap anahtarını en son açın.

    2 sayfa · Ayrı sayfada aç

  2. Dil bilgisiEş anlam, zıt anlam, eş sesli

    Kuralı bir örnekle hatırlatın; çocuk yanlışını kendi bulsun diye cevap anahtarını sonra açın.

    1 sayfa · Ayrı aç, değiştir

  3. MatematikDoğal sayılarla toplama · Doğal sayılarla çıkarma

    Önce bir örneği birlikte çözün; sonra kalanını kendisi yapsın. Yanlışı silmeden yanına doğrusunu yazsın.

    2 sayfa · M.4.1.2.1, M.4.1.3.1 · Ayrı aç, değiştir

  4. Haftalık problemToplama problemleri

    Problemi iki kez okusun; verilenlerin ve istenenin altını çizsin. İşlemi yazmadan cevabı kutuya yazmasın.

    1 sayfa · M.4.1.2.1, M.4.1.3.1 · Ayrı sayfada aç

  5. Fen BilimleriDünya’mızın hareketleri

    Önce konuyu bir günlük örnekle konuşun, sonra çalışsın. Yanlışların konusunu not edin.

    1 sayfa · F.4.1.2.2 · Ayrı aç, değiştir

  6. Sosyal BilgilerAile tarihi çalışması

    Önce konuyu bir günlük örnekle konuşun, sonra çalışsın. Yanlışların konusunu not edin.

    1 sayfa · SB.4.2.1 · Ayrı aç, değiştir

  7. Haftalık mini test10 soru: Türkçe 3 · Matematik 3 · Fen 2 · Sosyal 2

    Süre tutmayın; 20 dakika yeter. Puanı kapaktaki kutuya yazın, yanlışların konusunu konuşun.

    1 sayfa · Ayrı sayfada aç

Yazdırılabilir ödev paketi

4. sınıf · 5. hafta · 10 sayfa
Adı Soyadı Tarih
4. sınıf · Haftalık ödev

4. Sınıf 1. Dönem 5. Hafta Ödevi

12–16 Ekim · Millî Mücadele ve Atatürk · 7 bölüm

1. DÖNEM5HAFTA5. Hafta Ödevi4. sınıf · 12–16 Ekim · yılın 5. haftasıTema: Millî Mücadele ve AtatürkBu pakette: Paragraf · Dil bilgisi · Matematik · Problem · Fen Bilimleri ·…Bu hafta okuldaMEB 2026–2027 yıllık planıTürkçeMillî Mücadele ve AtatürkMatematikDoğal sayılarla toplama · Doğal sayılarla çıkarmaM.4.1.2.1, M.4.1.3.1Fen BilimleriDünya’mızın hareketleriF.4.1.2.2Sosyal BilgilerAile tarihi çalışmasıSB.4.2.1Haftanın planıBitirdiğin çalışmanın yıldızını boya.Pazartesi≈ 40 dkHaftalık paragrafDil bilgisiSalı≈ 20 dkMatematikÇarşamba≈ 35 dkHaftalık problemFen BilimleriPerşembe≈ 15 dkSosyal BilgilerCuma≈ 20 dkHaftalık mini testMini test puanım/ 10Veli imzasıÖğretmen notuMinik Rota · minikrota.com · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz. Cevap anahtarları paketin sonunda.
minikrota.com4. sınıf · 5. hafta (12–16 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 32239

1. bölüm

Haftalık paragraf: Kağnı Tekerleği

Adı Soyadı Tarih
4. sınıf · Haftalık paragraf

Haftalık paragraf: Kağnı Tekerleği

Metni dikkatle oku. Soruların cevaplarını çizgilerin üzerine yaz.

Kağnı Tekerleği

Oytun hafta sonu Kastamonu’daki köye, dedesinin yanına gitti. Ahırın köşesinde tahtadan yapılmış kocaman bir tekerlek gördü. Dedesi, tekerleğin kendi dedesinin kağnısından kaldığını söyledi. Kağnı, öküzlerin çektiği iki tekerlekli, ağır bir arabaydı. Oytun meraklı gözlerle tekerleğin üzerindeki çizikleri parmağıyla tek tek yokladı.

Akşam sobanın üstünde çaydanlık fokurdarken dedesi anlattı: “Millî Mücadele yıllarında ordumuzun cephaneye çok ihtiyacı vardı. Kadınlar, yaşlılar, çocuklar kağnılarla cephaneyi cepheye taşıdı. Kar yağsa da yollar çamur olsa da durmadılar. Evlerde askerler için çorap örüldü, ekmek pişirildi. Herkes elindekini paylaştı.” Oytun tekerleğe yeniden baktığında onu artık eski bir tahta parçası gibi görmüyordu. Ertesi gün tekerleğin resmini çizdi ve altına “Birlikte başardılar.” diye yazdı.

Soruları cevapla

Cevabı metinde bul; tam cümleyle yaz.

  1. 1.Oytun hafta sonu nereye gitti?

  2. 2.Kağnıyı hangi hayvanlar çekerdi?

  3. 3.Millî Mücadele yıllarında kağnılarla ne taşındı?

  4. 4.Sence Oytun tekerleğe neden artık eski bir tahta parçası gibi bakmıyordu?

Sözcük

Metne dönüp cümlesinde oku.

  1. 5.“cephaneyi” sözcüğü metinde ne anlamda kullanılmış?

minikrota.com4. sınıf · 5. hafta (12–16 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.1/2 · Kod 32240
Adı Soyadı Tarih
4. sınıf · Haftalık paragraf

Okuduğunu anlama

Metne dönerek çalış; emin olmadığın cümleyi metinde bul.

Doğru mu, yanlış mı?

Doğruysa D, yanlışsa Y kutusunu işaretle.

  1. 1.Tekerlek ahırın köşesindeydi.DY
  2. 2.Dedesi bunları sabah kahvaltıda anlattı.DY
  3. 3.Evlerde askerler için çorap örüldü.DY
  4. 4.Kağnılarla cephaneyi yalnızca askerler taşıdı.DY

Olayları sırala

Oluş sırasına göre 1’den 4’e kadar numaralandır.

  1. Oytun tekerleğin resmini çizdi.
  2. Dedesi Millî Mücadele’yi anlattı.
  3. Oytun ahırda tekerleği gördü.
  4. Oytun dedesinin köyüne gitti.

Metne yeni bir başlık bul

Başlık metnin konusunu anlatsın.

  1. 6.Senin başlığın:

Metnin en sevdiğin bölümünü çiz

Resminin altına bir cümle yaz.

minikrota.com4. sınıf · 5. hafta (12–16 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.2/2 · Kod 32240

2. bölüm

Dil bilgisi: Eş anlam, zıt anlam, eş sesli

Adı Soyadı Tarih
4. sınıf · Dil bilgisi

Eş anlam, zıt anlam, eş sesli

Kazanım: T.4.3.8, T.4.3.7, T.4.3.9 · Her sorunun doğru seçeneğini işaretle.

  1. 1.

    “Ben” sözcüğü hangi cümlede ten lekesi anlamında kullanılmıştır?

    ABen bu akşam sinemaya gideceğim.BYanağında küçük bir ben var.CBen ödevimi bitirdim.DBen kahvaltıyı hazırladım.
  2. 2.

    “Bu yaz ailece kampa gideceğiz.” cümlesinde “yaz” sözcüğü ile anlamca aynı kullanılmış olan hangisidir?

    AAdını deftere yaz.BCevabı tahtaya yaz.CYaz mevsimi çok sıcak geçti.DMektubu kalemle yaz.
  3. 3.

    “Güzel” sözcüğünün eş anlamlısı hangisidir?

    AHoşBÇirkinCKısaDSoğuk
  4. 4.

    Aşağıdaki sözcüklerden hangisi bir eş sesli sözcüktür?

    AMasaBKitapCKalemDGül
  5. 5.

    “Genç” sözcüğünün zıt anlamlısı hangisidir?

    AÇocukBYaşlıCKüçükDTaze
  6. 6.

    Aşağıdaki sözcük çiftlerinden hangisi birbirinin eş anlamlısıdır?

    Aince – kalınBsıcak – soğukCcevap – yanıtDaçık – kapalı
  1. 7.

    Aşağıdaki cümlelerden hangisinde zıt anlamlı iki sözcük bir arada kullanılmıştır?

    AKocaman ve iri bir ağaç gördük.BÇocuklar parkta koşup oynadı.CBu çanta hafif ve kullanışlı.DYolun bir yanı ışıklı, öbür yanı karanlıktı.
  2. 8.

    Bu ödevi çabucak bitirdi. Cümledeki “çabucak” sözcüğünün eş anlamlısı hangisidir?

    AHızlaBYavaşçaCGüzelceDTek başına
  3. 9.

    Aşağıdaki sözcük çiftlerinden hangisi birbirinin zıt anlamlısıdır?

    Akolay – zorBbüyük – iriCsevinç – mutlulukDev – konut
  4. 10.

    “Çay” sözcüğü hangi cümlede akarsu anlamında kullanılmıştır?

    AKahvaltıda bir bardak çay içtim.BAnnem demli çay sever.CÇay demlemek için ocağa su koydum.DKöyün yanından berrak bir çay akıyor.
  5. 11.

    Dün çok neşeliydim, bugün ise ......... hissediyorum. Boşluğa “neşeli” sözcüğünün zıt anlamlısı gelirse hangisi olmalıdır?

    AmutluBüzgünCsevinçliDkeyifli
minikrota.com4. sınıf · 5. hafta (12–16 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 32241

3. bölüm

Matematik: Doğal sayılarla toplama · Doğal sayılarla çıkarma

M.4.1.2.1, M.4.1.3.1

Adı Soyadı Tarih
4. sınıf · Matematik

Toplama işlemi

Toplama işlemlerini yap, sonucu çizginin altına yaz.

1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
10.
11.
12.
13.
minikrota.com4. sınıf · 5. hafta (12–16 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.1/2 · Kod 32242
Adı Soyadı Tarih
4. sınıf · Matematik

Toplama işlemi

Toplama işlemlerini yap, sonucu çizginin altına yaz.

14.
15.
16.
17.
18.
19.
20.
21.
22.
23.
24.
25.
minikrota.com4. sınıf · 5. hafta (12–16 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.2/2 · Kod 32242

4. bölüm

Haftalık problem: Toplama problemleri

M.4.1.2.1, M.4.1.3.1

Adı Soyadı Tarih
4. sınıf · Haftalık problem

Haftalık problem: Toplama

Problemi dikkatle oku. Çözümünü kareli alana yaz, cevabını birimiyle yaz.

1Bir maçı stadyumda 3863 yetişkin ve 2625 çocuk izledi. Maçı stadyumdatoplam kaç kişi izledi?ÇözümCevap:2Bir müzeyi cumartesi günü 4055 kişi gezdi. Pazar günü cumartesiden1280 kişi fazla geldi. Pazar günü müzeyi kaç kişi gezdi?ÇözümCevap:3Bir çiftçi geçen yıl 2066 kilogram, bu yıl 1932 kilogram fındık topladı. İkiyılda toplam kaç kilogram fındık topladı?ÇözümCevap:4Bir kütüphanede 5954 kitap vardı. Bu yıl 1416 kitap daha alındı.Kütüphanede kaç kitap oldu?ÇözümCevap:5Bir fabrika ocak ayında 3172, şubat ayında 2063 oyuncak üretti. İki aydatoplam kaç oyuncak üretti?ÇözümCevap:6Bir ilçedeki okullarda 2221 kız, 1591 erkek öğrenci var. Bu okullardatoplam kaç öğrenci var?ÇözümCevap:
minikrota.com4. sınıf · 5. hafta (12–16 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 32243

5. bölüm

Fen Bilimleri: Dünya’mızın hareketleri

F.4.1.2.2

Adı Soyadı Tarih
4. sınıf · Fen Bilimleri

Dünya’nın hareketleri

Kazanım: F.4.1.2.1, F.4.1.2.2 · Her sorunun doğru seçeneğini işaretle.

  1. 1.

    Güneş sabah hangi yönden doğar?

    ABatıBKuzeyCDoğuDGüney
  2. 2.

    Ada sabah Güneş’i evinin doğu tarafında gördü. Akşamüstü Güneş’i hangi tarafta görür?

    ADoğuBBatıCKuzeyDGüney
  3. 3.

    Dünya’nın Güneş etrafında bir tam dolanımı yaklaşık ne kadar sürer?

    A1 yılB1 günC1 haftaD1 ay
  4. 4.

    Dünya’nın Güneş etrafındaki hareketine ne ad verilir?

    ADönme hareketiBYuvarlanma hareketiCSallanma hareketiDDolanma hareketi
  5. 5.

    Küre ve el feneriyle yapılan modelde küre hiç döndürülmezse fenere bakan yüzde ne olur?

    AHep karanlık kalırBSırayla aydınlanıp kararırCHep aydınlık kalırDIşığın rengi değişir
  1. 6.

    Aşağıdakilerden hangisi Dünya’nın kendi etrafında dönmesiyle açıklanmaz?

    AGece ile gündüzün oluşmasıBBir yılın oluşmasıCGüneş’in doğup batmasıDGüneş’in gün içinde yer değiştirmesi
  2. 7.

    Güneş sabah ufka yakın, öğlen gökyüzünde yüksekte, akşam yine ufka yakın görünür. Bu değişimin nedeni nedir?

    ADünya’nın kendi etrafında dönmesiBRüzgârın esmesiCBulutların hareketiDGüneş’in Dünya etrafında dolanması
  3. 8.

    Elif 9 yaşından 10 yaşına girdi. Bu sürede Dünya, Güneş etrafında kaç tam tur dolanmıştır?

    A365B10C9D1
  4. 9.

    Gece Güneş’i neden göremeyiz?

    AYerimiz Güneş’e dönük olmadığı içinBGüneş geceleri söndüğü içinCAy Güneş’i örttüğü içinDBulutlar Güneş’i sakladığı için
  5. 10.

    Dünya’nın kendi etrafında bir tam dönüşü yaklaşık ne kadar sürer?

    A1 haftaB1 gün (24 saat)C1 ayD1 yıl
minikrota.com4. sınıf · 5. hafta (12–16 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 32244

6. bölüm

Sosyal Bilgiler: Aile tarihi çalışması

SB.4.2.1

Adı Soyadı Tarih
4. sınıf · Sosyal Bilgiler

Aile tarihimi araştırıyorum

Kazanım: SB.4.2.1 · Her sorunun doğru seçeneğini işaretle.

  1. 1.

    Elif aile tarihi çalışması için büyükannesine soru soracak. Hangisi en uygun sorudur?

    AYarın hava nasıl olacak?BÇocukluğunda hangi oyunları oynardın?CBu hafta hangi kitabı aldın?DMarketten ne aldın?
  2. 2.

    Aile bireylerini kuşak sırasıyla gösteren şemaya ne ad verilir?

    AAile ağacıBHaritaCTakvimDPusula
  3. 3.

    Defne soyadının nereden geldiğini araştırıyor. Bu araştırma ona neyi öğretir?

    AEvinin satış değeriniBMahallenin hava durumunuCOkulun ders programınıDAilesinin geçmişini
  4. 4.

    Büyükanneden dinlenen bir anıyı doğrulamak için hangisi en uygun yoldur?

    AHiç kontrol etmeden yazmakBRastgele bir tarih uydurmakCBelge ve fotoğrafla karşılaştırmakDBilgiyi tamamen unutmak
  5. 5.

    Ali, babası ve dedesi aile ağacında sıralanırsa en üstte kim yer alır?

    AAliBAli’nin babasıCAli’nin dedesiDAli’nin kardeşi
  6. 6.

    Defne’nin kaynakları: dedesinin diploması, babaannesinin anlattığı anı, annesinin eski oyuncağı. Bunlar sırasıyla hangi türdendir?

    AYazılı – sözlü – nesneBSözlü – yazılı – görselCGörsel – nesne – yazılıDNesne – görsel – sözlü
  1. 7.

    Mert dedesinin gençliğinde kullandığı eski bir saat buldu. Bu saat aile tarihi çalışmasında neye yarar?

    AGeleceği tahmin ettirirBDönemin yaşamı hakkında ipucu verirCHava durumunu gösterirDNüfus sayısını bildirir
  2. 8.

    Aile olayları eskiden yeniye sıralanırsa en sonda hangisi yer alır?

    AAli’nin dedesinin doğmasıBAli’nin babasının doğmasıCAli’nin doğmasıDAli’nin okula başlaması
  3. 9.

    Aile tarihi çalışmasında hangisi sözlü kaynaktır?

    AEski bir fotoğraf albümüBDedenin eski saatiCBüyükannenin anlattığı anılarDDoğum belgesi
  4. 10.

    Aile tarihi çalışmasını sınıfta paylaşırken hangisine dikkat edilmelidir?

    AHerkesin adresini yazmayaBBilgileri izinle paylaşmayaCÖzel belgeleri sınıfa asmayaDBilgileri değiştirerek anlatmaya
  5. 11.

    Doğum belgesi aile tarihi çalışmasında hangi bilgiyi verir?

    ADoğum tarihi ve yeriBSevilen yemeklerCGelecek planlarıDEvdeki ağaç sayısı
minikrota.com4. sınıf · 5. hafta (12–16 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 32245

7. bölüm

Haftalık mini test

Adı Soyadı Tarih
4. sınıf · Haftalık mini test

Haftalık mini test

Her sorunun doğru seçeneğini yuvarlak içine al. Süre: 20 dakika.

  1. 1.

    Yaya geçidini kullanmalıyız. Karşıya geçerken sağa sola bakmalıyız. Bu metnin ana düşüncesi hangisidir?

    AYaya geçidi yolun ortasındadır.BSokaklar çok kalabalıktır.CTrafik kuralları bizi korur.DYolda hızlı yürümeliyiz.
  2. 2.

    Ana düşünce: “Sebze ve meyve yemeliyiz.” Sebze ve meyveler için yazılan hangi cümle bu düşünceyi destekler?

    APazarda satılır.BTarlada yetişir.CVitamin içerir.DRengi farklıdır.
  3. 3.

    Ninemden ayrılalı bir yıl oldu. Her akşam onun masallarını hatırlıyorum. Bu metnin ana duygusu hangisidir?

    AKorkuBÖfkeCKıskançlıkDÖzlem
  4. 4.

    Elif’in kumbarasında 2750 lira vardı. Önce 1280 lira harcadı, sonra 640 lira biriktirdi. Elif’in şimdi kaç lirası vardır?

    A830B2110C2390D4670
  5. 5.

    8004 − 3659 işleminin sonucu kaçtır?

    A5455B5345C4455D4345
  1. 6.

    Bir sayıdan 2468 çıkarılıp sonuca 1532 eklenince 6000 elde ediliyor. Bu sayı kaçtır?

    A6936B6064C5064D2000
  2. 7.

    Aşağıdakilerden hangisi bir fosildir?

    ADün ölen bir kuşun tüyüBKayada kalmış çok eski bir kabuk iziCParka düşmüş kuru bir yaprakDKumda yeni bırakılmış bir ayak izi
  3. 8.

    Fosil oluşumunun doğru sırası hangisidir?

    AÖlür, gömülür, taşlaşır, bulunurBGömülür, ölür, bulunur, taşlaşırCTaşlaşır, ölür, gömülür, bulunurDBulunur, ölür, gömülür, taşlaşır
  4. 9.

    Her insanın farklı olduğunu kabul edip bu farklılığa değer vermek hangi değerle ilgilidir?

    ARekabetBKıskançlıkCAcelecilikDSaygı
  5. 10.

    Aras takım oyununda topu kaçırınca bir arkadaşı onunla alay etti. Saygılı bir tutum hangisidir?

    AAras’ı oyundan çıkarmakBAras’ı cesaretlendirmekCAlay eden arkadaşa katılmakDAras’la konuşmamak
minikrota.com4. sınıf · 5. hafta (12–16 Ekim) · Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.Kod 32246

Cevap anahtarı

9 sayfa · her bölümün kendi sayfasında

Cevap anahtarı ayrı sayfalarda; çocuk çalışmasını bitirince açın. Açınca “Ödevi yazdır” cevap sayfalarını da paketin sonuna ekler.

Cevap anahtarını aç

Kullanım izni

Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz. Sayfayı yazdırıp sınıfınızda dağıtabilir, bağlantısını veli grubuna atabilirsiniz; satmayın ve kendi adınızla yayımlamayın.

Bu haftanın ayrı sayfaları: 4. sınıf 5. hafta problemleri · 4. sınıf 5. hafta paragrafı · 4. sınıf 5. hafta mini testi

Aynı hafta, diğer sınıflar: 1. sınıf 5. hafta · 2. sınıf 5. hafta · 3. sınıf 5. hafta

Sık sorulan sorular

  • 4. sınıf 5. hafta ödevinde neler var?

    Haftalık paragraf, Dil bilgisi, Matematik, Haftalık problem, Fen Bilimleri, Sosyal Bilgiler, Haftalık mini test. Paket 10 A4 sayfadır; ilk sayfa kapak ve 5 günlük plandır. Cevap anahtarı 9 ayrı sayfada.

  • Konular MEB yıllık planına uygun mu?

    Evet. 12–16 Ekim haftasının konuları MEB’in 2026–2027 taslak çerçeve yıllık planından alındı: matematikte doğal sayılarla toplama · doğal sayılarla çıkarma (M.4.1.2.1, M.4.1.3.1), Türkçede “Millî Mücadele ve Atatürk” teması. 4. sınıf bu yıl 2018 Matematik, Fen ve Sosyal ile 2019 Türkçe programıyla okutulur.

  • Cevap anahtarı var mı, doğru mu?

    Her bölümün cevap anahtarı ayrı sayfadadır ve soruların kendi verisinden basılır. Problemlerin ve mini testin cevapları otomatik testlerle her seferinde yeniden hesaplanıp karşılaştırılır.

  • Seviye ne demek?

    Destek seviyesinde daha az ve tek adımlı problem, küçük sayılar ve eldesiz işlemler; zenginleştirmede iki işlemli problemler, eldeli işlemler ve klasik sorular gelir. Haftanın konusu üç seviyede de aynıdır.

  • Paketi sınıfta ya da veli grubunda paylaşabilir miyim?

    Evet. Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz. Paket ücretsizdir; üyelik gerekmez.