3. Sınıf 1. Dönem 1. Hafta Ödevi
14–18 Eylül · Hatırlatma haftası · 7 bölüm
3. sınıf 14–18 Eylül · yılın 1. ders haftası
14–18 Eylül haftası (yılın 1. ders haftası). Tema: Hatırlatma haftası. Haftalık paragraf, dil bilgisi, matematik, haftalık problem, hayat bilgisi ve fen çalışmaları ve 10 soruluk mini test; cevap anahtarları ayrı sayfalarda.
Kod 96959 · Zenginleştirme seviyesi. Aynı kodla her zaman aynı sorular gelir; “Yeni sorular” paragraf dışındaki bütün soruları değiştirir. Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz.
Kaynak: MEB 2026–2027 taslak çerçeve yıllık planı (Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli).
| Ders | Konu | Kazanım |
|---|---|---|
| Türkçe | Hatırlatma haftası | — |
| Matematik | 1000’e kadar sayılar · Sayıları çözümleme | MAT.3.1.1, MAT.3.1.2 |
| Hayat Bilgisi | Güçlü ve gelişime açık alanlar | HB.3.1.1 |
| Fen Bilimleri | Bilimsel bilgiye ulaşma yolları | FB.3.1.1 |
Belirli gün ve haftalar: İlköğretim Haftası.
Metni önce sessiz, sonra sesli okusun. Soruları metne dönerek cevaplasın; cevap anahtarını en son açın.
Kuralı bir örnekle hatırlatın; çocuk yanlışını kendi bulsun diye cevap anahtarını sonra açın.
Önce bir örneği birlikte çözün; sonra kalanını kendisi yapsın. Yanlışı silmeden yanına doğrusunu yazsın.
Problemi iki kez okusun; verilenlerin ve istenenin altını çizsin. İşlemi yazmadan cevabı kutuya yazmasın.
Önce konuyu bir günlük örnekle konuşun, sonra çalışsın. Yanlışların konusunu not edin.
Önce konuyu bir günlük örnekle konuşun, sonra çalışsın. Yanlışların konusunu not edin.
Süre tutmayın; 20 dakika yeter. Puanı kapaktaki kutuya yazın, yanlışların konusunu konuşun.
14–18 Eylül · Hatırlatma haftası · 7 bölüm
1. bölüm
Metni dikkatle oku. Soruların cevaplarını çizgilerin üzerine yaz.
Okulun ilk günü İrem, üçüncü sınıfın kapısından heyecanla girdi. Öğretmenleri Leyla Hanım herkese sarı kartondan kesilmiş birer yıldız dağıttı. “Bu yıl ulaşmak istediğiniz bir hedefi yıldızınıza yazın.” dedi. İrem kalemini çenesine dayayıp uzun uzun düşündü. Geçen yıl kitap okumayı çok sevmişti ama çoğu kitabı yarıda bırakmıştı.
Sonunda yıldızına “Bu yıl yirmi kitabı sonuna kadar okuyacağım.” diye yazdı. Leyla Hanım yıldızları sınıf panosuna astı. İrem eve gidince bir de defter hazırladı. Bitirdiği her kitabın adını bu deftere yazacaktı. Akşam yemeğinden sonra ilk kitabını açtı. Panodaki yıldız, ona her sabah hedefini hatırlatacaktı.
Cevabı metinde bul; tam cümleyle yaz.
1.Öğrencilere yıldızları kim dağıttı?
2.İrem yıldızına hangi hedefi yazdı?
3.Leyla Hanım yıldızları nereye astı?
4.Metnin ana fikri nedir?
Metne dönüp cümlesinde oku.
5.“yarıda” sözcüğü metinde ne anlamda kullanılmış?
Metne dönerek çalış; emin olmadığın cümleyi metinde bul.
Doğruysa D, yanlışsa Y kutusunu işaretle.
Oluş sırasına göre 1’den 4’e kadar numaralandır.
Başlık metnin konusunu anlatsın.
6.Senin başlığın:
Resminin altına bir cümle yaz.
2. bölüm
Kazanım: T.Y.3.3 · A bölümünde işaretle, B bölümünde yaz.
Doğru seçeneğin harfini yuvarlak içine al.
Aşağıdakilerden hangisi cümle değildir?
Cümleyi olumsuz yaparken eyleme hangi ek getirilir? “Kuş uçtu.” → “Kuş uçmadı.”
Hangi cümle olumludur?
Yağmur durdu. Güneş çıktı. Çocuklar dışarı koştu. Bu parçada kaç cümle vardır?
Hangi cümlede soru eki doğru yazılmıştır?
Okula gittin mi? Bu cümle hangi türdendir?
Defne: “Kitabımı gördün mü?” Efe: “Görmedim. Masaya baktın mı?” Defne: “Buldum!” Bu konuşmada kaç soru cümlesi vardır?
Hangi cümle olumsuzdur?
Aşağıdakilerden hangisi tam bir cümledir?
Hangisi şaşma ya da sevinç bildiren bir ünlem cümlesidir?
Aşağıdakilerden hangisi bir şey soran cümledir?
Hangi cümle olumlu bir soru cümlesidir?
Kazanım: T.Y.3.3 · A bölümünde işaretle, B bölümünde yaz.
Cevabını sarı satırlara yaz.
Defne ödevini yapmadı. Cümleyi olumlu yap.
Ela kapıyı açtı. Cümleyi olumsuz yap.
Ne güzel bir gün Cümlenin sonuna uygun noktalama işaretini koyarak yaz.
Güneş doğdu. Kuşlar öttü. Çocuklar uyandı. Bu parçada kaç cümle vardır?
Kerem yarın gelecek. Cümleyi soru cümlesi yap.
Deniz sabahları sütünü içer. Cümlenin eylemini yaz.
Sarı yapraklı ağaç Bu söz öbeği cümle midir? Nedenini yaz.
3. bölüm
MAT.3.1.1, MAT.3.1.2
Her bölümün yönergesini oku, kutulara yaz.
Çubuklar onluk, küpler birliktir. Say ve yaz.
Bir onluk 10 birliktir.
4. bölüm
MAT.3.1.1, MAT.3.1.2
Problemi dikkatle oku. Çözümünü kareli alana yaz, cevabını birimiyle yaz.
5. bölüm
HB.3.1.1
Kazanım: HB.3.1.1 · A bölümünde işaretle, B bölümünde yaz.
Doğru seçeneğin harfini yuvarlak içine al.
Aşağıdakilerden hangisi bir gelişime açık alan örneğidir?
Selin yüzmede çok iyi, okurken ise heceleyerek okuyor. En uygun karar hangisidir?
Poyraz şarkı söylemeyi sever, sesini güzel kullanır. Hangi etkinlik güçlü yönüne uygundur?
Duru yarışta üçüncü oldu, daha iyi olmak istiyor. Duru ne yapmalıdır?
Defne’nin notu: “Resim yaparken çok mutluyum. Koşuda sınıf ikincisiyim. Çarpma problemlerinde hep zorlanıyorum.” Defne için en uygun plan hangisidir?
Kerem kitap okumayı sever ama toplama çıkarmada sık hata yapar. Gelişime açık alanı hangisidir?
Güçlü yönlerimizi bulmak için hangisini yapmalıyız?
Ada’nın resimleri sınıf panosunda sergilenir. Ada’nın güçlü yönü hangisidir?
Mert’in arkadaşı, “Hiçbir şeyi iyi yapamıyorum.” diyor. Mert ona ne söylemelidir?
Aşağıdakilerden hangisi gelişime açık bir alanı geliştirmek için yapılacak bir davranış değildir?
Kazanım: HB.3.1.1 · A bölümünde işaretle, B bölümünde yaz.
Cevabını sarı satırlara yaz.
Bir kişinin iyi yaptığı ve severek yaptığı özelliklere ne ad verilir? (16 puan)
Poyraz çok hızlı koşar ama takım oyununda arkadaşına hiç pas vermez. Poyraz’ın gelişime açık alanını yaz. (17 puan)
Ece yüksek sesle okurken çok heyecanlanıyor. Ece’nin bu gelişime açık alanını geliştirmek için yapabileceği bir şey yaz. (17 puan)
Çalışarak daha iyi duruma getirebileceğimiz özelliklerimize ne ad verilir? (16 puan)
Kerem okula sık sık geç kalıyor. Bu yüzden akşamdan çantasını hazırlıyor ve erken yatıyor. Kerem hangi alanını geliştirmeye çalışıyor? (17 puan)
Yağmur’un resimleri çok güzel ama sınıfta söz almaya çekiniyor. Yağmur’un güçlü yönünü ve gelişime açık alanını yaz. (17 puan)
6. bölüm
FB.3.1.1
Kazanım: FB.3.1.1 · A bölümünde işaretle, B bölümünde yaz.
Doğru seçeneğin harfini yuvarlak içine al.
Kerem, kardeşinin boyunu her ay duvardaki cetvelle ölçüp defterine yazıyor. Kerem bilgiye hangi yolla ulaşıyor?
Ela, kelebeklerin neyle beslendiğini araştırıyor. Hangi kaynaktaki bilgiye en çok güvenebilir?
Defne, karıncaların hangi besini daha çok sevdiğini merak etti. Bahçeye şeker, ekmek ve peynir koydu; her birine gelen karıncaları sayıp defterine yazdı. Defne bilgiye hangi yollarla ulaşmıştır?
Can, gökyüzündeki kara bulutlara bakıp “Birazdan yağmur yağacak.” dedi. Can’ın bu sözü aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi deney yaparak bilgi edinmeye örnektir?
Ayşe, sınıf akvaryumundaki balıkların neler yaptığını bir hafta boyunca izleyip defterine yazdı. Bu çalışma aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi bir bilgiyi sorgulayan çocuğun söyleyebileceği sözdür?
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bilgiye ulaşma yollarından biridir?
Bir sürahide kaç litre su olduğunu bulmak için hangi araç kullanılır?
Mert, iki kitapta aynı konuda farklı bilgiler buldu. Mert ne yapmalıdır?
Kazanım: FB.3.1.1 · A bölümünde işaretle, B bölümünde yaz.
Cevabını sarı satırlara yaz.
Gözlem ile deney arasındaki farkı yazınız. (14 puan)
Bir konuda güvenilir bilgi almak için kitap dışında kime danışabiliriz? Bir örnek yazınız. (14 puan)
Bilimsel bilgiye ulaşma yollarından ikisini yazınız. (14 puan)
Mert, iki bardak suyun yalnızca birine tuz attı. İkisini dondurucuya koyup hangisinin önce donduğunu karşılaştırdı. Mert bilgiye hangi yolla ulaşmıştır? (14 puan)
Bir olayı duyu organlarımızla dikkatle izleyerek bilgi toplamaya ne ad verilir? (14 puan)
Bir deneyin sonuçlarını defterimize yazmanın bir yararını yazınız. (16 puan)
Yazarı belli olmayan bir yazıdaki bilgiyi neden hemen doğru kabul etmemeliyiz? (14 puan)
7. bölüm
Her sorunun doğru seçeneğini yuvarlak içine al. Süre: 20 dakika.
Ada ile Efe uçurtma uçurdu. Uçurtma kuş gibi süzüldü. Bu metne en uygun başlık hangisidir?
Musluğu açık bırakırsak su boşa akar. Su tükenirse yaşam zorlaşır. Bu metnin ana fikri hangisidir?
Karıncalar yaz boyunca yiyecek biriktirir, kışın onlarla beslenir. Bu metne en uygun başlık hangisidir?
2 yüzlük, 13 onluk ve 4 birlikten oluşan sayı kaçtır?
Her torbada 100 bilye bulunan 4 torba ile ayrıca 6 tek bilye varsa toplam kaç bilye vardır?
Bir sayı 6 yüzlük ve 5 birlikten oluşuyor. Bu sayı kaçtır?
Defne, sınıf kurallarının belirlendiği toplantıda fikrini söyledi. Hangi hakkını kullandı?
Sınıf kitaplığının kuralı: “Kitabı en geç 7 gün içinde geri getir.” Ada kitabı 5, Can 9, Ece 7, Mert 10 gün sonra getirdi. Kurala uymayan öğrenciler hangileridir?
Hangisi bir bilim insanının özelliğidir?
Hangisi bir bilim insanından beklenmeyen bir davranıştır?
Haftalık paragraf · cevap anahtarı · 14–18 Eylül
Okulun ilk günü İrem, üçüncü sınıfın kapısından heyecanla girdi. Öğretmenleri Leyla Hanım herkese sarı kartondan kesilmiş birer yıldız dağıttı. “Bu yıl ulaşmak istediğiniz bir hedefi yıldızınıza yazın.” dedi. İrem kalemini çenesine dayayıp uzun uzun düşündü. Geçen yıl kitap okumayı çok sevmişti ama çoğu kitabı yarıda bırakmıştı.
Sonunda yıldızına “Bu yıl yirmi kitabı sonuna kadar okuyacağım.” diye yazdı. Leyla Hanım yıldızları sınıf panosuna astı. İrem eve gidince bir de defter hazırladı. Bitirdiği her kitabın adını bu deftere yazacaktı. Akşam yemeğinden sonra ilk kitabını açtı. Panodaki yıldız, ona her sabah hedefini hatırlatacaktı.
Cevabı metinde bul; tam cümleyle yaz.
1.Öğrencilere yıldızları kim dağıttı?
2.İrem yıldızına hangi hedefi yazdı?
3.Leyla Hanım yıldızları nereye astı?
4.Metnin ana fikri nedir?
Metne dönüp cümlesinde oku.
5.“yarıda” sözcüğü metinde ne anlamda kullanılmış?
Haftalık paragraf · cevap anahtarı · 14–18 Eylül
Doğruysa D, yanlışsa Y kutusunu işaretle.
Oluş sırasına göre 1’den 4’e kadar numaralandır.
Başlık metnin konusunu anlatsın.
6.Senin başlığın:
Resminin altına bir cümle yaz.
Dil bilgisi · cevap anahtarı · 14–18 Eylül
Doğru seçeneğin harfini yuvarlak içine al.
Aşağıdakilerden hangisi cümle değildir?
Cümleyi olumsuz yaparken eyleme hangi ek getirilir? “Kuş uçtu.” → “Kuş uçmadı.”
Hangi cümle olumludur?
Yağmur durdu. Güneş çıktı. Çocuklar dışarı koştu. Bu parçada kaç cümle vardır?
Hangi cümlede soru eki doğru yazılmıştır?
Okula gittin mi? Bu cümle hangi türdendir?
Defne: “Kitabımı gördün mü?” Efe: “Görmedim. Masaya baktın mı?” Defne: “Buldum!” Bu konuşmada kaç soru cümlesi vardır?
Hangi cümle olumsuzdur?
Aşağıdakilerden hangisi tam bir cümledir?
Hangisi şaşma ya da sevinç bildiren bir ünlem cümlesidir?
Aşağıdakilerden hangisi bir şey soran cümledir?
Hangi cümle olumlu bir soru cümlesidir?
Dil bilgisi · cevap anahtarı · 14–18 Eylül
Cevabını sarı satırlara yaz.
Defne ödevini yapmadı. Cümleyi olumlu yap.
Defne ödevini yaptı.
Ela kapıyı açtı. Cümleyi olumsuz yap.
Ela kapıyı açmadı.
Ne güzel bir gün Cümlenin sonuna uygun noktalama işaretini koyarak yaz.
Ne güzel bir gün!
Güneş doğdu. Kuşlar öttü. Çocuklar uyandı. Bu parçada kaç cümle vardır?
3
Kerem yarın gelecek. Cümleyi soru cümlesi yap.
Kerem yarın gelecek mi?
Deniz sabahları sütünü içer. Cümlenin eylemini yaz.
içer
Sarı yapraklı ağaç Bu söz öbeği cümle midir? Nedenini yaz.
Değildir; bir yargı (iş) bildirmiyor.
Matematik · cevap anahtarı · 14–18 Eylül
Çubuklar onluk, küpler birliktir. Say ve yaz.
Bir onluk 10 birliktir.
Haftalık problem · cevap anahtarı · 14–18 Eylül
Hayat Bilgisi · cevap anahtarı · 14–18 Eylül
Doğru seçeneğin harfini yuvarlak içine al.
Aşağıdakilerden hangisi bir gelişime açık alan örneğidir?
Selin yüzmede çok iyi, okurken ise heceleyerek okuyor. En uygun karar hangisidir?
Poyraz şarkı söylemeyi sever, sesini güzel kullanır. Hangi etkinlik güçlü yönüne uygundur?
Duru yarışta üçüncü oldu, daha iyi olmak istiyor. Duru ne yapmalıdır?
Defne’nin notu: “Resim yaparken çok mutluyum. Koşuda sınıf ikincisiyim. Çarpma problemlerinde hep zorlanıyorum.” Defne için en uygun plan hangisidir?
Kerem kitap okumayı sever ama toplama çıkarmada sık hata yapar. Gelişime açık alanı hangisidir?
Güçlü yönlerimizi bulmak için hangisini yapmalıyız?
Ada’nın resimleri sınıf panosunda sergilenir. Ada’nın güçlü yönü hangisidir?
Mert’in arkadaşı, “Hiçbir şeyi iyi yapamıyorum.” diyor. Mert ona ne söylemelidir?
Aşağıdakilerden hangisi gelişime açık bir alanı geliştirmek için yapılacak bir davranış değildir?
Hayat Bilgisi · cevap anahtarı · 14–18 Eylül
Cevabını sarı satırlara yaz.
Bir kişinin iyi yaptığı ve severek yaptığı özelliklere ne ad verilir? (16 puan)
Güçlü yön.
Poyraz çok hızlı koşar ama takım oyununda arkadaşına hiç pas vermez. Poyraz’ın gelişime açık alanını yaz. (17 puan)
Takım arkadaşlarıyla birlikte oynamak (paslaşmak).
Ece yüksek sesle okurken çok heyecanlanıyor. Ece’nin bu gelişime açık alanını geliştirmek için yapabileceği bir şey yaz. (17 puan)
Evde ailesine her gün yüksek sesle kitap okuyarak alıştırma yapabilir.
Çalışarak daha iyi duruma getirebileceğimiz özelliklerimize ne ad verilir? (16 puan)
Gelişime açık alan.
Kerem okula sık sık geç kalıyor. Bu yüzden akşamdan çantasını hazırlıyor ve erken yatıyor. Kerem hangi alanını geliştirmeye çalışıyor? (17 puan)
Zamanı iyi kullanmayı (düzenli olmayı).
Yağmur’un resimleri çok güzel ama sınıfta söz almaya çekiniyor. Yağmur’un güçlü yönünü ve gelişime açık alanını yaz. (17 puan)
Güçlü yönü resim yapmak; gelişime açık alanı sınıfta konuşmak.
Fen Bilimleri · cevap anahtarı · 14–18 Eylül
Doğru seçeneğin harfini yuvarlak içine al.
Kerem, kardeşinin boyunu her ay duvardaki cetvelle ölçüp defterine yazıyor. Kerem bilgiye hangi yolla ulaşıyor?
Ela, kelebeklerin neyle beslendiğini araştırıyor. Hangi kaynaktaki bilgiye en çok güvenebilir?
Defne, karıncaların hangi besini daha çok sevdiğini merak etti. Bahçeye şeker, ekmek ve peynir koydu; her birine gelen karıncaları sayıp defterine yazdı. Defne bilgiye hangi yollarla ulaşmıştır?
Can, gökyüzündeki kara bulutlara bakıp “Birazdan yağmur yağacak.” dedi. Can’ın bu sözü aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi deney yaparak bilgi edinmeye örnektir?
Ayşe, sınıf akvaryumundaki balıkların neler yaptığını bir hafta boyunca izleyip defterine yazdı. Bu çalışma aşağıdakilerden hangisidir?
Aşağıdakilerden hangisi bir bilgiyi sorgulayan çocuğun söyleyebileceği sözdür?
Aşağıdakilerden hangisi bilimsel bilgiye ulaşma yollarından biridir?
Bir sürahide kaç litre su olduğunu bulmak için hangi araç kullanılır?
Mert, iki kitapta aynı konuda farklı bilgiler buldu. Mert ne yapmalıdır?
Fen Bilimleri · cevap anahtarı · 14–18 Eylül
Cevabını sarı satırlara yaz.
Gözlem ile deney arasındaki farkı yazınız. (14 puan)
Gözlemde olay değiştirilmeden izlenir; deneyde bir koşul bilerek değiştirilip sonuç karşılaştırılır.
Bir konuda güvenilir bilgi almak için kitap dışında kime danışabiliriz? Bir örnek yazınız. (14 puan)
Konunun uzmanına (öğretmene, doktora ya da bilim insanına).
Bilimsel bilgiye ulaşma yollarından ikisini yazınız. (14 puan)
Gözlem yapmak ve deney yapmak (kitap okumak, uzmana sormak da olur).
Mert, iki bardak suyun yalnızca birine tuz attı. İkisini dondurucuya koyup hangisinin önce donduğunu karşılaştırdı. Mert bilgiye hangi yolla ulaşmıştır? (14 puan)
Deney yaparak.
Bir olayı duyu organlarımızla dikkatle izleyerek bilgi toplamaya ne ad verilir? (14 puan)
Gözlem.
Bir deneyin sonuçlarını defterimize yazmanın bir yararını yazınız. (16 puan)
Sonuçlar unutulmaz, karşılaştırılır ve başkalarına anlatılabilir.
Yazarı belli olmayan bir yazıdaki bilgiyi neden hemen doğru kabul etmemeliyiz? (14 puan)
Doğruluğu kanıtlanmamıştır; başka güvenilir kaynaklarla kontrol etmeliyiz.
Haftalık mini test · cevap anahtarı · 14–18 Eylül
Ada ile Efe uçurtma uçurdu. Uçurtma kuş gibi süzüldü. Bu metne en uygun başlık hangisidir?
Musluğu açık bırakırsak su boşa akar. Su tükenirse yaşam zorlaşır. Bu metnin ana fikri hangisidir?
Karıncalar yaz boyunca yiyecek biriktirir, kışın onlarla beslenir. Bu metne en uygun başlık hangisidir?
2 yüzlük, 13 onluk ve 4 birlikten oluşan sayı kaçtır?
Her torbada 100 bilye bulunan 4 torba ile ayrıca 6 tek bilye varsa toplam kaç bilye vardır?
Bir sayı 6 yüzlük ve 5 birlikten oluşuyor. Bu sayı kaçtır?
Defne, sınıf kurallarının belirlendiği toplantıda fikrini söyledi. Hangi hakkını kullandı?
Sınıf kitaplığının kuralı: “Kitabı en geç 7 gün içinde geri getir.” Ada kitabı 5, Can 9, Ece 7, Mert 10 gün sonra getirdi. Kurala uymayan öğrenciler hangileridir?
Hangisi bir bilim insanının özelliğidir?
Hangisi bir bilim insanından beklenmeyen bir davranıştır?
Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz. Sayfayı yazdırıp sınıfınızda dağıtabilir, bağlantısını veli grubuna atabilirsiniz; satmayın ve kendi adınızla yayımlamayın.
Bu haftanın ayrı sayfaları: 3. sınıf 1. hafta problemleri · 3. sınıf 1. hafta paragrafı · 3. sınıf 1. hafta mini testi
Aynı hafta, diğer sınıflar: 1. sınıf 1. hafta · 2. sınıf 1. hafta · 4. sınıf 1. hafta
Haftalık paragraf, Dil bilgisi, Matematik, Haftalık problem, Hayat Bilgisi, Fen Bilimleri, Haftalık mini test. Paket 12 A4 sayfadır; ilk sayfa kapak ve 5 günlük plandır. Cevap anahtarı 11 ayrı sayfada.
Evet. 14–18 Eylül haftasının konuları MEB’in 2026–2027 taslak çerçeve yıllık planından alındı: matematikte 1000’e kadar sayılar · sayıları çözümleme (MAT.3.1.1, MAT.3.1.2), Türkçede “Hatırlatma haftası” teması.
Her bölümün cevap anahtarı ayrı sayfadadır ve soruların kendi verisinden basılır. Problemlerin ve mini testin cevapları otomatik testlerle her seferinde yeniden hesaplanıp karşılaştırılır.
Destek seviyesinde daha az ve tek adımlı problem, küçük sayılar ve eldesiz işlemler; zenginleştirmede iki işlemli problemler, eldeli işlemler ve klasik sorular gelir. Haftanın konusu üç seviyede de aynıdır.
Evet. Sınıfta çoğaltabilir, veli grubunda paylaşabilirsiniz. Paket ücretsizdir; üyelik gerekmez.