Minik Rota
Menü

1, 2 ve 3. sınıf öğretmenleri için · MEB 2025–2026 kılavuzuna göre

BİLSEM öğretmen rehberi: aday gösterme ve gözlem

Aday gösterme, sınıf öğretmeninin gözlemiyle başlar. Bu sayfa kılavuzdaki adımları sırasıyla anlatır, gözlemi nesnel tutmak için öneriler ve alan alan gözlenebilir davranış örnekleri verir; sonunda kendi notlarınız için yazdırılabilir bir kâğıt var.

Gözlem notlarım kâğıdıVeliye önerin: veli rehberi

2026–2027 kılavuzu henüz yayımlanmadı. Bu tarihler geçen yılın (2025–2026) takvimidir ve yalnızca örnek olarak verilmiştir. 2025–2026 kılavuzu 12–13 Kasım 2025 tarihinde yayımlanmıştı; 2026–2027 kılavuzu MEB tarafından yayımlanınca bağlantısı buraya eklenecek.

Kılavuza göre aday gösterme

  1. İl tanılama sınav komisyonları 1, 2 ve 3. sınıf öğretmenleri, rehber öğretmenler ve okul yöneticileri için bilgilendirme toplantıları düzenler. Kılavuz md. 3.4-a

  2. Sınıf öğretmeni önerdiği öğrenci için gözlem formunun çıktısını doldurur ve okul yönlendirme komisyonuna teslim eder. Kılavuz md. 2.4

  3. Komisyon gözlem formlarını değerlendirerek aday gösterilecek öğrencileri belirler. Kılavuz md. 2.7-a

  4. Komisyonun karar verdiği öğrencilerin formları sınıf öğretmenine imza karşılığında tebliğ edilir; öğretmen formları MEBBİS/e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi modülüne işler ve girişi yapılan öğrencilerin listesini komisyona teslim eder. Kılavuz md. 2.5, 2.6

  5. Aday bilgilerindeki düzeltmeler gözlem formlarının doldurulma süresi içinde, sınıf öğretmeni tarafından sistem üzerinden yapılır. Kılavuz md. 2.7-c

  6. Öğrencinin aday gösterildiği yetenek alanlarını gösteren rapor iki nüsha alınır, sınıf öğretmeni ve okul idarecisi imzalar; bir nüshası veliye verilir, öbürü okulda saklanır. Kılavuz md. 2.7-ç

Kurallar

  • Her ilkokulda, her sınıf seviyesindeki toplam öğrenci sayısının en fazla %20’si aday gösterilebilir. Kılavuz md. 2.3
  • Bir öğrenci en fazla iki yetenek alanından aday gösterilebilir; ikinci alandan aday gösterilenler %20’lik dilimi etkilemez. Kılavuz md. 2.3-a
  • Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler %20’lik kontenjanın içinde değerlendirilir. Kılavuz md. 2.3-b
  • Total görme, total işitme yetersizliği ya da otizm spektrum bozukluğu olan adaylar durumlarını rapor (Engelli Sağlık Kurulu Raporu ya da ÇÖZGER) ile belgeler; veli, sınıf öğretmeninin yönlendirmesiyle aday gösterme süresi içinde dilekçeyle okul yönlendirme komisyonuna başvurur. Ön değerlendirmeden muafiyete il tanılama sınav komisyonu karar verir. Kılavuz md. 2.8
  • Gözlem formunda öğretmen öğrenciyi kendi yaş grubundaki akranlarıyla karşılaştırır, her maddeyi beş basamaklı ölçekte (hiçbir zaman, nadiren, ara sıra, sıklıkla, fazlasıyla) işaretler ve boş madde bırakmaz; formda öğrencinin en fazla iki yetenek alanı seçilir. Kılavuz EK-1

Gözlem dönemi

Geçen yıl (2025–2026) bilgilendirme toplantıları 14–20 Kasım 2025 tarihlerinde yapıldı, gözlem formları 21–27 Kasım 2025 tarihlerinde dolduruldu: formu doldurmak için bir hafta vardı. Bu yüzden gözlemi o haftaya bırakmamak, eylülden başlayarak kısa ve tarihli notlar tutmak işinizi kolaylaştırır. Yeni yılın tarihleri 2026–2027 kılavuzunda duyurulacak.

Gözlem formunda öğretmen öğrenciyi kendi yaş grubundaki akranlarıyla karşılaştırır, her maddeyi beş basamaklı ölçekte (hiçbir zaman, nadiren, ara sıra, sıklıkla, fazlasıyla) işaretler ve boş madde bırakmaz; formda öğrencinin en fazla iki yetenek alanı seçilir. Kılavuz EK-1

Gözlemi nesnel tutmak

  • Yorumu değil davranışı yazın. “Çok zeki” yerine “Kesirleri anlatırken saat kadranıyla kendi örneğini verdi (12 Ekim).”
  • Tekrar eden davranışa bakın. Tek bir parlak an değil, haftalara yayılan örnekler.
  • Farklı ortamlarda gözleyin. Ders, serbest etkinlik, oyun ve teneffüs aynı çocuğun başka yüzlerini gösterir.
  • Sessiz çocukları atlamayın. Az konuşan, el kaldırmayan ya da Türkçeyi yeni öğrenen çocuklar da gözlem listesinde olsun.
  • Düzeni yetenekle karıştırmayın. Güzel yazı, temiz defter ve uyumlu davranış değerlidir ama aynı şey değildir; dersten sıkılan, kendi yolunu arayan çocuk da gözlenmeli.
  • Varsayımlardan kaçının. Cinsiyet, ailenin durumu ya da kardeşin daha önce seçilmiş olması gözlemi etkilemesin.
  • Veliyi dinleyin, formu kendi gözleminize dayandırın. Velinin anlattıkları ipucudur; form sizin sınıftaki gözleminizdir.

Alanlara göre gözlenebilir davranış örnekleri

Aşağıdaki örnekleri biz yazdık; resmî gözlem formunun maddeleri değildir ve formun yerine kullanılmaz. Not tutarken neye bakabileceğinize dair fikir verirler.

Genel zihinsel yetenek

  • Bir problemi çözdükten sonra “Başka yolu var mı?” diye ikinci bir yolu kendiliğinden arar.
  • Konuşurken haftalar önce işlenen bir konuyla yeni konu arasında bağlantı kurar.
  • Ödev verilmeyen bir konuda kendi küçük araştırmasını sınıfa getirir.
  • Sınıfta oynanan bir kural oyununda kuralın açığını ya da yeni bir kuralı fark eder.
  • Cevabını verdikten sonra nasıl düşündüğünü adım adım anlatabilir.

Resim yeteneği

  • Serbest çizimde mekânı önde-arkada ilişkisiyle kurar, nesneleri yerine oturtur.
  • Verilen konuyu sınıfta kimsenin düşünmediği bir açıdan resmeder.
  • Atık malzemeden işlevi olan bir model ya da oyuncak tasarlar.
  • Resmindeki ayrıntıları sorulunca uzun uzun ve hevesle anlatır.

Müzik yeteneği

  • Sınıf şarkısının ezgisini bir iki dinleyişte doğru söyler.
  • Ritim çalışmasında ritmi bozmadan sürdürür, üstüne kendi çeşitlemesini ekler.
  • Şarkının neşeli ya da hüzünlü havasını sesini değiştirerek yansıtır.
  • Kalemle sıra kenarında kendi ritim kalıplarını üretir, arkadaşlarına öğretir.

Veliyi bilgilendirmek

  • Ne zaman: Komisyon kararından sonra, aday gösterildiği alanları gösteren belge veliye verilirken (Kılavuz md. 2.7-ç).
  • Ne anlatın: Sürecin aşamaları; aday gösterilmenin bir sonuç olmadığı; giriş belgesinin e-Okul’da yayımlanacağı ve imzayla teslim alınacağı (Kılavuz md. 3.5-a, b); uygulamaya akıllı saat ve telefonla gelinmeyeceği (Kılavuz md. 3.5-ç).
  • Neyi söylemeyin: “Kesin kazanır” gibi sözler ve çocuğun yanında başka çocuklarla karşılaştırma.
  • Aday gösterilmeyen çocuğun velisi sorarsa: Sınıf seviyesindeki %20 sınırını ve kararı komisyonun verdiğini sakin bir dille anlatın; çocuğun ilgisini desteklemenin yollarını konuşun.

Veliye kısa not (örnek)

Sayın veli, çocuğunuz okul yönlendirme komisyonunun kararıyla BİLSEM’e … alanında aday gösterilmiştir. Bu bir sonuç değil, değerlendirme sürecinin başlangıcıdır. Ön değerlendirme giriş belgesi e-Okul’da yayımlanınca okulumuz size duyuracak; belgeyi imza karşılığında teslim almanız gerekiyor. Uygulamaya akıllı saat ve telefonla gelinmez. Hazırlık kursu şart değildir; çocuğunuzun dinlenmiş ve sakin olması yeterlidir. Ayrıntılar: minikrota.com/bilsem/veli-rehberi/

Gözlem notlarım (yazdırılabilir)

Bir öğrenci için tarihli gözlem notları: ne gördünüz, hangi ortamda, hangi alanla ilgili. Resmî gözlem formu değildir; yalnızca kendi notlarınız içindir. Notlarda öğrencinin adı yerine kısaltma kullanabilir, kâğıdı güvenli bir yerde saklayabilirsiniz.

Gözlem notlarımÖğretmenin kendi not kâğıdı · resmî gözlem formu değildir
Öğrenci (kısaltma): Sınıf/şube: Öğretim yılı:
TarihOrtamNe gördüm? (ne yaptı, ne dedi)Alan
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
GZ · R · M
Ortam: ders, serbest etkinlik, oyun, teneffüs. Alan: GZ genel zihinsel, R resim, M müzik.minikrota.com/bilsem/ogretmen-rehberi/

Sınıfta düşünme etkinlikleri

Resimli, okumasız düşünme soruları bütün sınıfa uygundur; aday gösterme kararından bağımsız olarak herkes için kullanın. Yazdırılabilir kitapçık: okul öncesi, 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf. Akıllı tahtada grup olarak: tahta oyunları ve görsel akıl yürütme oyunu. Tek tek türler: düşünme türleri.

Öğretmenlerin sık sorduğu sorular

  • Sınıfımdan kaç öğrenciyi aday gösterebilirim?

    Her ilkokulda, her sınıf seviyesindeki toplam öğrenci sayısının en fazla %20’si aday gösterilebilir. Sınır şube başına değil, okuldaki sınıf seviyesinin toplamına göredir; adayları okul yönlendirme komisyonu belirler.

  • Bir öğrenci iki alandan aday gösterilebilir mi?

    Bir öğrenci en fazla iki yetenek alanından aday gösterilebilir; ikinci alandan aday gösterilenler %20’lik dilimi etkilemez.

  • Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenci aday gösterilebilir mi?

    Evet. Özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler %20’lik kontenjanın içinde değerlendirilir. Total görme, total işitme yetersizliği ya da otizm spektrum bozukluğu olan adaylar durumlarını rapor (Engelli Sağlık Kurulu Raporu ya da ÇÖZGER) ile belgeler; veli, sınıf öğretmeninin yönlendirmesiyle aday gösterme süresi içinde dilekçeyle okul yönlendirme komisyonuna başvurur. Ön değerlendirmeden muafiyete il tanılama sınav komisyonu karar verir.

  • Gözlem formunu sisteme kim girer?

    Komisyonun karar verdiği öğrencilerin formları sınıf öğretmenine imza karşılığında tebliğ edilir; öğretmen formları MEBBİS/e-Okul Yönetim Bilgi Sistemi modülüne işler ve girişi yapılan öğrencilerin listesini komisyona teslim eder.

  • Bu sayfadaki not kâğıdı resmî formun yerine geçer mi?

    Hayır. “Gözlem notlarım” yalnızca kendi gözlemlerinizi tarihli olarak biriktirmeniz için hazırlanmış gayriresmî bir not kâğıdıdır. Aday gösterme, kılavuzdaki gözlem formuyla (EK-1) yapılır.

Kaynaklar

Bilgiler bu belgelerden alındı ve tarihinde denetlendi. Minik Rota MEB’e bağlı değildir; kesin ve güncel bilgi için kılavuzun kendisine ve okulunuzun rehber öğretmenine başvurun.

Hazırlayan: Minik Rota editör ekibi · Son güncelleme: