Gölette Hayat
Sözcük sayısı: 208
Bir gölet, içi suyla dolu sıradan bir çukur değildir; orada birbirine bağlı pek çok canlı yaşar. Bir yaz akşamı kıyıda bekleyen biri, kurbağaların sesini, suyun üstünde dolaşan böcekleri ve ara sıra suya dalan bir kuşu görebilir. Canlıların yaşadıkları ortamla birlikte oluşturduğu bu bütüne ekosistem denir. Göletin ekosistemi hem canlı hem de cansız varlıklardan oluşur. Su, güneş ışığı, toprak ve hava cansız varlıklardır. Su bitkileri, balıklar, kurbağalar ve böcekler ise canlı varlıklardır.
Göletteki besin zinciri şöyle işler: Su bitkileri güneş ışığından yararlanarak kendi besinini üretir. Küçük su böcekleri ve kurbağa yavruları bu bitkilerle beslenir. Onları balıklar yer, balıkları da balıkçıl gibi kuşlar avlar. Böylece enerji bir canlıdan ötekine geçer. Kıyıdaki kamışlar ise kuşlara yuva olur, küçük su canlılarına da saklanacak yer sağlar.
Göletteki her canlının bir görevi vardır. Örneğin kurbağalar sivrisinek larvalarını yiyerek bu böceklerin aşırı çoğalmasını engeller. Ölen bitki ve hayvanlar ise suda yaşayan küçük canlılar sayesinde çürüyüp çamura karışır. Bu çamur da bitkiler için değerli bir besin kaynağıdır. Doğada hiçbir şey boşa gitmez; her şey başka bir canlıya yarar.
Ekosistemdeki denge çok hassastır. Göle çöp atılırsa su kirlenir, oksijen azalır ve balıklar zor nefes alır. Bir canlı türü azalırsa onunla beslenen diğer canlılar da etkilenir. Bu yüzden göletleri korumak için suyu kirletmemeli, orada yaşayan canlılara zarar vermemeliyiz.