3. Sınıf Gerçek ve Mecaz Anlam Çalışma Kağıdı
Tırnak içindeki sözcüğün cümlede gerçek anlamıyla mı yoksa mecaz anlamıyla mı kullanıldığını ayırt etme, mecaz kullanımların ne anlama geldiğini yazma ve aynı sözcüğü iki anlamda cümlede kullanma.

Gerçek ve mecaz anlam
İlk anlamıyla kullanılan söz gerçek, başka anlamda kullanılan söz mecazdır.
Gerçek mi, mecaz mı? İşaretle
Tırnak içindeki söze bak.
| Gerçek | Mecaz | |
|---|---|---|
| Kedinin gözleri karanlıkta “parlıyordu”. | ||
| Gökyüzünde “parlak” bir yıldız gördüm. | ||
| Bu haber üzerine “yüreği sızladı”. | ||
| Kardeşim bardağı “kırdı”. | ||
| Bu çanta çok “ağır”. | ||
| Öğretmenin sözleri içimi “ısıttı”. | ||
| Öğretmenimiz sözleriyle bize “yol gösterdi”. |
Mecaz anlamı açıkla
Cümlede ne anlatılmak isteniyor?
1.Yeni komşumuz bize “soğuk” davrandı.
2.Arkadaşımın “kalbini kırdım”.
3.Dedem bize “tatlı” bir sesle masal anlattı.
“iğne” sözcüğüyle iki cümle kur
Birinde gerçek, birinde mecaz anlamda kullan.
1.Gerçek anlam:
2.Mecaz anlam:
Gerçek ve mecaz anlam
3. sınıf; gerçek ve mecaz anlam
Gerçek mi, mecaz mı? İşaretle
Tırnak içindeki söze bak.
| Gerçek | Mecaz | |
|---|---|---|
| Kedinin gözleri karanlıkta “parlıyordu”. | ✓ | |
| Gökyüzünde “parlak” bir yıldız gördüm. | ✓ | |
| Bu haber üzerine “yüreği sızladı”. | ✓ | |
| Kardeşim bardağı “kırdı”. | ✓ | |
| Bu çanta çok “ağır”. | ✓ | |
| Öğretmenin sözleri içimi “ısıttı”. | ✓ | |
| Öğretmenimiz sözleriyle bize “yol gösterdi”. | ✓ |
Mecaz anlamı açıkla
Cümlede ne anlatılmak isteniyor?
1.Yeni komşumuz bize “soğuk” davrandı.
İlgisiz, sevgisiz davrandı.2.Arkadaşımın “kalbini kırdım”.
Onu üzdüm, gücendirdim.3.Dedem bize “tatlı” bir sesle masal anlattı.
Hoş, insanın içini ısıtan bir sesle anlattı.
“iğne” sözcüğüyle iki cümle kur
Birinde gerçek, birinde mecaz anlamda kullan.
1.Gerçek anlam:
Örnek: İğneyle düğmeyi dikti.2.Mecaz anlam:
Örnek: Sözleri iğne gibi battı.
Örnek kağıt. Kağıt kodu 11304; 3. sınıf; gerçek ve mecaz anlam. Aynı ayarlarla yeni bir kağıt al.
TYMM 3. sınıf Türkçe programında gerçek ve mecaz anlam, sık karşılaşılan atasözleriyle birlikte “Millî Kültürümüz” temasında çalışılır; 4. sınıfta terim anlam da eklenir.
Nasıl kullanılır?
- Aynı sözcüğü iki cümlede karşılaştırın: “Çorba çok sıcaktı.” (gerçek) ve “Bizi çok sıcak karşıladı.” (mecaz).
- Kağıdı yazdırın; çocuk her cümlede tırnak içindeki sözcüğün aklımıza gelen ilk anlamda olup olmadığını düşünsün.
- Bitince Gerçek ve mecaz anlam kağıdının cevap anahtarıyla kontrol edin; yanlış soruları çocukla birlikte yeniden çözün.
- Ertesi gün “Yeni sorular” ile Gerçek ve mecaz anlam için aynı düzeyde farklı bir kağıt yazdırın; kısa ve sık tekrar en iyi sonucu verir.
Sık sorulan sorular
Gerçek anlam ve mecaz anlam nedir?
Sözcüğün söylendiğinde akla gelen ilk, temel anlamı gerçek anlamdır (“Bu çanta çok ağır.”). Sözcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazandığı yeni anlam mecaz anlamdır (“Bana çok ağır sözler söyledi.”).
Kağıt 4. sınıf için de uygun mu?
Evet. 4. sınıf Türkçe programında da gerçek ve mecaz anlam söz varlığı konuları arasındadır; ayarlardan 4. sınıfı seçebilirsiniz.
Gerçek ve mecaz anlam için cevap anahtarı var mı?
Evet. Örnek Gerçek ve mecaz anlam kağıdının altında cevap anahtarı var; yazdırırken birlikte çıkar. Anahtarı istemezseniz Gerçek ve mecaz anlam ayarlarındaki “Cevap anahtarını ekle” kutusunu boş bırakın.
Gerçek ve mecaz anlam için her seferinde farklı sorular gelir mi?
Evet. “Yeni sorular” düğmesi Gerçek ve mecaz anlam için aynı ayarlarla başka cümleler üretir. Kağıdın altındaki kodu saklarsanız aynı Gerçek ve mecaz anlam kağıdını sonra yeniden açabilirsiniz; sınıfta her sıraya ayrı kağıt vermek kopyayı önler.
3. Sınıf Türkçe etkinlikleri · Gerçek ve mecaz anlam oluşturucusu · Bütün hazır kağıtlar